بررسی سازه های طاقی و گنبدی در معماری ایرانی
بررسی سازه های طاقی و گنبدی در معماری ایرانی
زهرا عباس آباد1
1) کارشناس ارشد مهندسی معماری، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه کردستان، ایران،
کد IOI مقاله
:
XKDK-AZAFDD
محل انتشار :
دومین کنگره بین المللی علوم، مهندسی و فن آوری های نو(secongress.com/2nd)
چکیده :
اصطلاح طاق و گنبد ایرانی به طاقها و گنبدهایی اطلاق میشود که اولاً با استفاده از مصالح ساختمانی مانند سنگ، آجر و خشت ساخته میشوند و ثانیاً در روشهای اجرا، اشکال ساختمانی و اشکال هندسی از سنتهای ایرانی پیروی میکنند. بررسیهای سازهای روی طاقها و گنبدهای ایرانی زمانی مؤثر و امکانپذیر است که شناخت کافی از عناصر سازهای فوق وجود داشته باشد. این شناخت ممکن است شامل جنبه های مختلفی باشد که فصل های اولیه این پروژه به آن اختصاص دارد. در این راستا طاق ها و گنبدهای ایرانی از نظر مصالح به کار رفته، روش اجرا و فرم های ساختمانی مورد بررسی قرار گرفته است. سپس طاق ها و گنبدها از جنبه هندسی بررسی و به این معنا تقسیم بندی شده است. با توجه به ویژگی خاص هندسه اتاق ها و گنبدهای ایرانی، بخشی از پروژه به معرفی طاق های ایرانی اختصاص دارد. در ادامه به بررسی جنبه تاریخی طاق و گنبد سازی در ایران پرداخته شده و تاریخچه پیدایش و تکامل اشکال طاق و گنبد بیان شده است. با توجه به اینکه مصالح ساختمانی فاقد استحکام کششی هستند، باید از روش های خاصی در تحلیل این گونه سازه ها استفاده کرد. به طور کلی طراحی قوس و گنبد شامل تعیین ابعاد هندسی، انتخاب مصالح مناسب و ارائه روش های ساخت می باشد. علاوه بر این، تعیین نیروهای محرکه عناصر فوق برای طراحی فونداسیون و پایه های آنها ضروری است. معماری طاق (طاق) و گنبدی در جهان همیشه مردم را به وجد می آورد و کشورهایی که در گذشته از این معماری ها استفاده می کردند امروزه جزو کشورهای توریستی محسوب می شوند و آثار آنها در یونسکو و همچنین معماری گذشته هر کشور امروزی به ثبت رسیده است. این کشور است و به آن افتخار می کنند. ایران علاوه بر اینکه در گذشته کشوری پهناور بوده، از نظر علم، فرهنگ، هنر، قدرت نظامی و از همه مهمتر معماری و فنون ساختمانی یکی از بهترین های جهان بوده است. ما می توانیم امروز به کشورمان افتخار کنیم و به گذشته آن افتخار کنیم. در این راستا تلاش شد تا مروری بر بخشی از معماری زیبای ایران در زمینه طاق ها و گنبدها و طبقه بندی آنها داشته باشیم. در این پژوهش، شناخت موضوع از طریق مطالعات اسنادی انجام می شود، متون و منابع موجود در مورد بررسی طاق و گنبد در دوره های مختلف حکمت و هنر ایرانی مورد بررسی قرار می گیرد. بدین ترتیب این پژوهش با استفاده از مطالعات اسنادی و کتابخانه ای شکل گرفته است.
کلمات کلیدی : طاق گنبد گونه شناسی ایران