بررسی تأثیر مؤلفه‌های هوش هیجانی بر تعهد سازمانی و رضایت شغلی در میان کارکنان شرکت بیمه پاسارگاد تهران

بررسی تأثیر مؤلفه‌های هوش هیجانی بر تعهد سازمانی و رضایت شغلی در میان کارکنان شرکت بیمه پاسارگاد تهران

زهرا عقیلی1

1) کارشناسی ارشد مدیریت اجرایی گرایش استراتژیک، دانشگاه علوم تحقیقات تهران (سمنان)

کد IOI مقاله : XYCG-AEBZK
محل انتشار : کنفرانس بین المللی نخبگان مدیریت (icme.ir)
چکیده :
    سازماندهی و نگهداری نظام سازمانی یکی از مهمترین وظایف و مسئولیت¬های مدیر محسوب می¬شود و انجام چنین وظیفه خطیری بدان معناست که تعهد سازمانی کارمندان و احساس مسئولیت شاغلان رشد روزافزونی یابد. امروزه کارکنان در کانون اصلی توجه سازمان‌ها قرار دارند و رضایتمندی آن‌ها عامل اصلی کسب مزیت رقابتی سازمان‌ها است. لازمه جلب رضایت کارکنان برآورده ساختن نیازهای آن‌ها و شناسایی دقیق خواسته‌ها، انتظارات، تمایلات، توانایی‌ها و محدودیت‌های آن‌ها می¬باشد. تأمین نیازهای افراد و ایجاد انگیزه و تعهد برای بالا بردن کیفیت کاری آنان از مهم‌ترین اهداف سازمان‌ها می‌باشد چراکه تعهد کارکنان به عنوان یکی از مهم‌ترین عوامل برای موفقیت و پیشبرد اهداف سازمان بوده است و بر بسیاری از متغیرها نظیر رضایت شغلی، غیبت، ترک خدمت، استرس شغلی و عملکرد شغلی تأثیرگذار است. برخی از تحقیقات بیانگر آن است که ادراک افراد از محیط کار، میزان رضایت شغلی، تعهد و سطح عملکرد آنان را تحت تأثیر قرار می‌دهد (لیندهولم ، 2003).. ماودی، استیرز و پورتر (1982)، سه جزء مرتبط با یکدیگر از تعهد سازمانی را مشخص کرده‌اند: 1) اعتقاد به هدف‌ها و ارزش‌های سازمانی، 2) تمایل به تلاش در راه سازمان، 3) تمایل شدید به ادامه عضویت در سازمان. همین امر را میر و آلن (1993). در قالب تعهد عاطفی، تعهد ادامه بقا و تعهد هنجاری مطرح کرده اند. رضایت شغلی نیز یک نوع برداشت ذهنی که فرد نسبت به شغل خود دارد و بنابراین رضایت و انجام کار در اثر عواملی کاملاً متفاوت به وجود می¬آیند (سلیمی، 1387، 9). چستر بارنارد معتقد است که رضایت شغلی سبب تداوم همکاری فرد و سازمان می¬گردد. خشنودی‌های ویژه¬ای که انسان را بر می¬انگیزد تا کوشش¬های خود را به یاری یک سازمان روانه سازد. مبحث هوش هیجانی یکی از موضوعات جدید در عرصه روانشناسی است که به عرصه مدیریت نیز راه یافته و به عنوان عامل تعیین کننده موفقیت افراد در زندگی از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است. در واقع تمرکز اصلی در سازمان‌ها بر رشد و پرورش افراد است تا از این رو بهره¬وری سازمان نیز افزایش یابد. به بیان دیگر، کارکنانی مد نظر هستند که از توانمندی‌های اجتماعی و مهارت‌های ارتباطی برخوردار باشند و بتوانند محیطی با نشاط ایجاد کنند که در آن موجبات همکاری و تداوم سازمان و به ویژه وفاداری خود به سازمان را فراهم کنند و در مجموع به تعهد بیش‌تر در کار سوق یابند (میلر ، 1999). از آنجا که در عصر حاضر توانمندی‌های صرفاً عقلایی دیگر نمی‌تواند تبیین کننده موفقیت در کار و زندگی باشند، به نظر می‌رسد هوش هیجانی می¬تواند پیش بینی کننده خوبی برای موفقیت در موقعیت‌های شغلی باشد (کیاروچی، 1387). بررسي رابطه ميان هوش هيجاني با تعهد سازمانی و رضایت شغلی از آن جهت حائز اهميت است كه می‌تواند بر رفتار كارمند اثر بگذارد. همچنين تعهد و رضایت كارمندان بر ميزان وفاداري آن‌ها به سازمان و رضايتمندي ارباب رجوع نيز اثرگذار است. شركت بیمه پاسارگاد به عنوان یکی از بزرگ‌ترین شركت¬های بیمه کشور كه نيروي انساني زيادي در اختیار دارد، كارايي و اثربخشي افراد باید مورد توجه قرار گیرد. لذا پژوهش حاضر در پی پاسخگویی به این سوال است که مؤلفه‌های هوش هیجانی چه تأثیری بر تعهد سازمانی و رضایت شغلی در میان کارکنان شرکت بیمه پاسارگاد دارند؟ هوش هیجانی موضوعی است که سعی در تشریح و تفسیر جایگاه هیجان‌ها و احساسات در توانمندی‌های انسانی دارد. علاوه بر این موضوع، تعهد سازمانی و رضایت شغلی جایگاه مهمی در تحقیقات مربوط به رفتار سازمانی به خود اختصاص داده و توجه بسیاری از دانشمندان مدیریت را به خود جلب کرده است. توجه به متغیرهای ذکر شده در شرکت¬های بیمه¬ای، از جمله شرکت بیمه پاسارگاد امری مهم بوده و نقش مهمی در جذب مشتریان بیشتر دارد و با توجه به اهمیت موضوع، ضرورت چنین تحقیقی در این شرکت¬ها که در آن¬ها رقابت بسیار موج می¬زند از اولویت برخوردار است. هدف اصلی پژوهش حاضر شناسایی تأثیر مؤلفه‌های هوش هیجانی بر تعهد سازمانی و رضایت شغلی در میان کارکنان شرکت بیمه پاسارگاد می¬باشد. جنبه نوآورانه تحقیق حاضر علاوه بر جامعه آماری، این است که تاکنون تحقیقی در خصوص هوش هیجانی در شرکت های بیمه به دلیل ساختار خاص و متفاوت این شرکت ها صورت نگرفته و تأثیر آن بر دو متغیر رضایت شغلی و تعهد سازمانی به طور همزمان کمتر مورد بررسی قرار گرفته است.

کلمات کلیدی : هوش هیجانی تعهد سازمانی رضایت شغلی