لزوم بررسی مولفه قائم زلزله در زیر ساخت های مثل پل های بتن آرمه تخت درشهر تبریز

لزوم بررسی مولفه قائم زلزله در زیر ساخت های مثل پل های بتن آرمه تخت درشهر تبریز

توحید فرخزادنانساء1

1) کارشناس ارشد مهندسی عمران- مهندسی زلزله و عضو نظام مهندسی ساختمان استان آذربایجان شرقی

کد IOI مقاله : XAAD-BHZGK
محل انتشار : کنفرانس ملی ساخت و ساز در مناطق لرزه خیز بمناسبت سالگرد زلزله ارسباران(conf.azarnezam.ir)
چکیده :
    اندازه‌گیری‌های حرکات زمین در طول زمین‌لرزه‌های گذشته نشان می‌دهد که شتاب قائم می‌تواند به مقادیر قابل مقایسه‌ای به شتاب‌های زمین‌لرزه درجهت افقی برسد و یا حتی ممکن است که در بعضی موارد از این شتاب‌ها نیز تجاوز نماید. بعلاوه اندازه‌گیری‌های واکنش سازه‌ای، امکان توسعه و افزایش قابل توجه واکنش پل‌ها در جهت قائم که می‌تواند به مولفه تکان زمین در جهت قائم نسبت داده شود را نیز بیان می‌کند. در این مقاله اهمیت نسبی مولفه قائم حرکت زمین در مورد پل‌های بتنی مسلح تخت مورد بررسی قرار می‌گیرد. جهت توضیح و تشریح و محاسبه‌ی تاریخچه‌ی بارگذاری مرکب تحت ترکیب حرکات قائم و افقی زمین‌لرزه(قائم توام با افقی)، تاکید مخصوص بر مدل کردن عرشه و پایه‌ها شده است. تحلیل پل‌های واقعی نشان می‌دهد که به طور کلی، حرکات قائم زمین‌لرزه و توام شدن این حرکت زمین با مولفه افقی، سطح حساسیت واکنش و مقدار تخریب وارده به پل‌ها را افزایش خواهد داد. حرکت قائم، لنگرها و نیروهای برشی را افزایش داده و نیروهای محوری متغیری در ستون‌ها تولید می‌کند که در حالت غیرارتجاعی سبب ناپایداری حلقه‌های هیسترزیس شده و شکل پذیری مورد نیاز را نیز افزایش می‌دهد. بعلاوه حرکت قائم زمین می‌تواند نیروهای بسیار بزرگی درکوله‌ها و عرشه و پی به وجودآورد که در آیین‌نامه‌های موجود پل‌سازی و حتی ساختمان به حساب نمی‌آید. پس به حساب آوردن و منظور کردن این مولفه از حرکت زمین در طراحی پل‌ها و تقویت پل‌های موجود بخصوص آن دسته از پل‌ها که در نواحی نزدیک گسل‌های زلزله‌ای مثل شهر تبریز واقع می‌شوند، بسیار مهم و با اهمیت می‌باشد. پل‌های باپایه‌ی بتن مسلح در شهر تبریز همانند دیگر نقاط جهان مانند ژاپن و آمریکا به دلیل تراکم خودروها و نیاز به گسترش جاده‌ها کاربرد روزافزونی یافته است. لیکن، تخریب پایه این گونه پل‌های عظیم در شاهراه‌ها و داخل شهرها در اثر زلزله‌های مختلف در کشورهایی نظیر ایالات‌متحده، ژاپن و نیوزیلند بیانگر ضعف‌های موجود در آیین‌نامه‌های فعلی این کشورها می‌باشد. پس از زلزله کوبه ژاپن درسال 1995 و خسارات به بارآمده در بزرگراه هانشین، محققین مختلف به بررسی اثرات مولفه قائم زلزله در آسیب‌پذیری پل‌های با پایه‌ی بتنی پرداختند. نتایج این تحقیقات گام جدیدی درجهت بهبود ضوابط طراحی لرزه ای و تحلیل پل‌ها در کشورهای لرزه‌خیز محسوب می‌شود. در این مقاله، اثرات مولفه قائم شتاب زلزله به طور همزمان با مولفه افقی درعملکرد لرزه‌ای و آسیب‌پذیری پل‌های بتنی مسلح با پایه‌های منفرد مورد بررسی قرار می‌گیرد. رفتار غیرخطی دینامیکی پل نمونه تحت اثر شتابنگاشت زلزله طبس مورد مطالعه قرارگرفته است.

کلمات کلیدی : پل‌های بتن مسلح تخت آسیب پذیری لرزه‌ای مولفه قائم زلزله