بررسی مفهوم ادراک بصری با رویکردروانشناسی محیط معماری
بررسی مفهوم ادراک بصری با رویکردروانشناسی محیط معماری
محمود رضایی1 علی شاطرزاده2
1) دانشجوی کارشناسی ارشد معماری دانشگاه غیر انتفاعی تابناک لامرد
2) دکتری شهرسازی از دانشگاه خییکس اوکراین
کد IOI مقاله
:
XAAG-BHFDF
محل انتشار :
پنجمین کنگره بین المللی عمران، معماری و توسعه شهری(5icsau.com)
چکیده :
ادراک و شناخت انسان از معماری، براساس رابطه ی دو سویه وی با محیط معماری شکل می گیرد،دانش طراحی معماری که هدف خود را دستیابی به (محیط زیست نیکو) برای انسان می داند،در پی شناسایی راه های عمق بخشیدن به این رابطه، بیشتر از دستاوردهای دانش«روان شناسی محیط»بهره جسته است. اما ادراک، به عنوان یک موضوع معرفت شناختی، ریشه های مفهومی خود را از دیگر حوزه های معرفتی از جمله می توان خاستگاه مفهوم پردازی در زمینه ادراک دانست، هرچند طراحان معماری کمتر از این منظر به ادراک نگریسته اند. این پژوهش با هدف بهره گیری بیشترازاندیشه های فیلسوفان ایرانی در زمینه ادراک، می کوشدکه با روش توصیفی- تفسیری،پژوهش کتابخانه ای در این زمینه با نگاهی پرکاربرد آن در دانش معماری آشکار سازد. موضوع ادراک در منظرسه حقیقت بهم پیوسته یا سه جنبه مرتبط،یعنی جنبه های بصری،ادراکی وتجربی در قالب فرم(بصری)،معنا(ادراکی)وعملکرد(فرایندهای بیولوژیکی واکولوژیکی وتجارب انسانی)در ارتباطات متقابل با یکدیگر جلوه ای از وحدت در کثرت را بوجود می آورند.این سه جنبه هم با قوانین اکولوژی وبیولوژیکی،ونیز با قواعد فرهنگی قابل تعریفند ودر هرحوزه ویا مکان با توجه به شرایط زمانی،فضایی،وزمینه فرهنگی قابل تفسیر وبکارگیرند. وجود نظريه ها متناقض بيانگر ماهيت نظري و حدسي درك ما از فرآيند ادراك است . با وجود اين در پاره اي از موارد نيز اشتراك نظرهايي وجود داردكه به اين شرح مي باشد : ادراك چند بنياني است ؛ نقش حركت در ادراك محيط مهم است . قوانين سازماندهي بصري گشتالت نمي توانند اساس ادراك باشند ولي مي توانند روشي براي انتظام محيط باشند.ما مي آموزيم كه با تجربه بين عناصر ريز و عناصر كلي تر پديده هاي محيط تمايز قائل مي شويم،نحوه نگرش ما به محيط مبتني بر مقاصد و تجربيات قبلي است.در نتیجه بسیار مهم است که از اغراق آمیز کردن اهمیت معماری و ملاحظات معمارانه در آفرینش مکان، اجتناب شود،همچنین ساختمان ها، خیابان ها و فضاها، منظر سازی سخت و نرم و مبلمان خیابان باید با هم در راستای ایجاد جذابیت بصری و تقویت حسب مکان استفاده شوند.
کلمات کلیدی : شناخت ادراک روانشناسی محیط ادراک بصری محیط معماری