تبیین الگوی فضاهای آموزشی همساز با اقلیم در شهر تبریز

تبیین الگوی فضاهای آموزشی همساز با اقلیم در شهر تبریز

ریحانه نیک روش1 نیلوفر نیکقدم2

1) دانشجوی دکتری تخصصی، گروه معماری، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2) دکتری تخصصی معماری، استادیار دانشکده هنر و معماری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران جنوب

کد IOI مقاله : XAAG-CBABK
محل انتشار : پنجمین کنگره بین المللی عمران، معماری و توسعه شهری(5icsau.com)
چکیده :
    فضاهای آموزشی با دارا بودن سهم زیادی از ساعات روزانه دانش‌آموزان، نقش مهمی را درجهت پرورش استعدادها و پیشرفت تحصیلی کودکان ایفا می‌نمایند. در این‌ میان مناطقی با اقلیم سرد و خشک در ایران یکی از سخت‌ترین اقلیم‌ها می‌باشد که توجه به مؤلفه‌های اقلیمی برای طراحی فضاهای آموزشی به ‌خصوص کلاس‌های درس در این منطقه می‌تواند باعث آسایش حرارتی دانش‌آموزان و در نتیجه بهبود عملکرد آموزشی آن‌ها گردد. پژوهش حاضر با هدف دستیابی به الگوی طراحی فضاهای آموزشی همساز با اقلیم سرد و خشک، با روش مروری نظام‌مند و با استفاده از منابع کتابخانه‌ای و اسنادی به استخراج و ارائه چارچوب نظری پرداخته و در گام بعدی با روش تئوری‌سازی داده‌بنیاد، مدارس نمونه را مورد تحلیل و تطابق ویژگی‌های اقلیمی قرار داده است. بر این ‌اساس مطالعات اقلیمی شهر تبریز با استفاده از نرم‌افزار کلایمت کانسالتنت و با توجه به استاندارد اشری 55 در ساعات فعالیت مدارس (8 صبح تا 6 بعدازظهر) انجام شد تا اهداف اقلیمی در این منطقه شناسایی گردد و هم راستا با این اهداف، راهکار و الگوی اقلیم معرفی شود. در ادامه نمونه‌ها به‌ صورت هدفمند از میان مدارس معتبر همساز با اقلیم سرد انتخاب گردید و الگوهای چیدمان فضایی کلاس‌ها، فضاهای ارتباطی و منافذ در سه مقیاس کلان، میانه و خُرد استخراج و الگوی بهینه معرفی شد که با توجه به همسازی با اقلیم سرد می‌تواند به‌ عنوان مبنای طراحی مدارس همساز با اقلیم (به ‌طور اخص در شهر تبریز) قرار گیرد. نتایج پژوهش حاضر نشانگر آن است که الگوی قرارگیری کلاس‌ها در بنایی با فرم فشرده و کشیده شرقی- غربی، در یک جداره و جبهه جنوبی که منتهی به راهروی محصور در سمت شمالی می‌گردد، از جمله الگوهای مناسب برای طراحی فضاهای آموزشی در شهر تبریز می‌باشد.

کلمات کلیدی : فضاهای آموزشی همساز با اقلیم تبریز سرد و خشک