نقش توانبخشی در باززنده سازی و مرمت حمام های قدیمی در قالب کالبدی جدید، نمونه موردی: حمام محله حاجی همدان

نقش توانبخشی در باززنده سازی و مرمت حمام های قدیمی در قالب کالبدی جدید، نمونه موردی: حمام محله حاجی همدان

نازنین میدانچی1 امیرحسین ایوبیان2 امیرحسین حسینی3 ساناز ترابی4

1) کارشناسی ارشد معماری ، دانشگاه آزاد اسلامی واحد همدان، ایران-
2) کارشناسی ارشد معماری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد بروجرد، ایران-
3) کارشناسی ارشد معماری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد همدان، ایران-
4) کارشناسی ارشد شهرسازی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد بروجرد،

کد IOI مقاله : XAAG-CDCDF
محل انتشار : پنجمین کنگره بین المللی عمران، معماری و توسعه شهری(5icsau.com)
چکیده :
    آنچه از توانبخشی بناهای تاریخی معمولاً مورد انتظار است، اعطای عملکرد جدید و انطباق آن با کالبد معماری در قالب یک کارکرد تعریف شده است؛ اما هنگامی که یک اثر تاریخی به دلیل گذشت زمان یا اتفاقات دیگر ویران شده و امکان رجوع به کاربری قبلی آن میسر نباشد، موضوع توانبخشی و گزینش کارکرد سازگار برای آن مطرح می شود؛ مانند برخی از بناهای تاریخی (حمام ها) که در قالب کاربری جدید احیا شده است. به عنوان نمونه می توان به حمام حاجی که در محله حاجی همدان واقع شده است، اشاره کرد که کاربری جدید این بنا در قالب رستوران است. آنچه حائز اهمیت است تأثیر این ساماندهی ها و مرمت ها در محیط به منظور حضور مجدد انسان و تقویت ریشه فعالیت های مردمی و اجتماعی در عرصه فضای شهری و محل است. این مقاله در تعیین چارچوب نظری تحقیق از زوش توصیفی- تحلیلی، برداشت های میدانی و مراجع کتابخانه ای و استنتاج از نظریه های مطرح شده بهره برده و با استفاده از مدل مکان کانتر، که انطباق سه مؤلفه ی کالبد، فعایت و معنا است، سعی در شناسایی رابطه های بین مؤلفه های مکان دارد. در نتیجه این مدل امکانی را فراهم می آورد که به بنای تاریخی صرفاً به مثابه موجودیتی کالبدی که در روند حفاظت هیچگونه تغییر و تحولی را پذیرا نیست، نگریسته نشود، بلکه با توجه به معانی موجود در بنا، موضوعیت تعیین کارکرد سازگار را حتی در توانبخشی ویرانه های تاریخی که از وضعیت کالبدی و فعالیت مناسبی برخوردار نیستند، نیز پذیرفت.

کلمات کلیدی : توانبخشی باززنده سازی تغییر کاربری مکان بنای تاریخی حمام