شناخت و بررسی الگوی مناطق کلانشهری چندمرکزی
شناخت و بررسی الگوی مناطق کلانشهری چندمرکزی
حنانه میروکیل1
1) کارشناسی ارشد برنامه ریزی منطقه ای، گروه شهرسازی، دانشکده هنر، دانشگاه تربیت مدرس، تهران
کد IOI مقاله
:
XAAG-CZKCZ
محل انتشار :
پنجمین کنگره بین المللی عمران، معماری و توسعه شهری(5icsau.com)
چکیده :
در دهه¬های اخير، دگرگونی در روابط اقتصادی درون و ميان شركت¬ها و بنگاه¬های اقتصادی و همچنين ظهور فناوری¬های اطلاعاتی و ارتباطی جديد، منجر به شكل¬گيری يك فرم پويا و چندمركزی، تمركز اشتغال در مراكز فرعی و احيای بخش-های مركزی شهرها شده است. تبيين فرآيند شكل¬گيری، تكوين و شناخت نيروها و عوامل اثرگذار بر تحول مناطق كلانشهری چندمرکزی به شناخت هرچه بيشتر پديده منجر خواهد شد و در نحوه مواجهه و برخورد با ابعاد و مسائل مختلف برنامه¬ريزی و مديريت در اين مناطق تأثير خواهد گذاشت. در این مقاله هدف شناخت و دستیابی به چگونگی ظهور پدیده مناطق کلانشهری چندمرکزی و دانش کافی درخصوص ماهیت آن به عنوان بستر و زمينه¬ای برای پژوهش¬های آتی و اتخاذ راهبردهای مناسب و مقتضی می¬باشد و به بررسی مفاهیم و سیر تحول تاریخی، رویکردهای نظری و ویژگی¬های مناطق کلانشهری چندمرکزی پرداخته می¬شود تا درک جامع¬تری از موضوع حاصل شود. الگوهای مناطق کلانشهری چندمرکزی، اشکال توسعه یافته سازمان فضایی مناطقي بودهاند که به روندی عقلانی منبعث از تلاش آگاهانه، نظارت، هدایت و مداخله نیاز دارند. این الگو روند گریزناپذیر حیات مناطق کلانشهری کارآمد بوده و ضرورتی اساسی (بر مبنای ویژگی¬های حاصل از این الگو) به گرایش در ایجاد چندمرکزگرایی شبکه¬ای به وجود آورده است. برخی از ویژگی¬های این الگو شامل مواردی چون کاهش فشار بر شهرهای مرکزی از طریق شبکه¬ای از کانون¬های رقیب با حوزه¬های نفوذ نسبتا مستقل، کاهش تردد به شهر اصلی و توزیع متوازن خدمات و فعالیت، فقدان سلسله مراتب و امکان برابری هر نقطه با شهر اصلی، وجود گره¬گاه¬های متعدد، قابلیت بالای تمرکز غیر متمرکز برای تعادل صرفه¬ها و هزینه¬های تمرکز، الگوی پراکنده و شبکه¬ای و تعاملی، توزیع راه¬ها و زیرساخت¬ها، پویایی مرزها و تقسیمات فضایی، یکپارچگی توسعه در همه سطوح می¬باشد.
کلمات کلیدی : مناطق کلانشهری چندمرکزیت سلسله مراتب شهری شبکه شهری