نشانه شناسی گونه های مختلف مساجد معاصر ایران در شهر از دیدگاه مخاطبان و از منظر فرم(نمونه موردی مساجد معاصر تهران)
نشانه شناسی گونه های مختلف مساجد معاصر ایران در شهر از دیدگاه مخاطبان و از منظر فرم(نمونه موردی مساجد معاصر تهران)
محمد علی قصری1 مرتضی میرغلامی2
1) استادیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد زاهدان.دکتری معماری اسلامی دانشگاه هنر اسلامی تبریز.
2) دانشیار دانشگاه هنر اسلامی تبریز
کد IOI مقاله
:
XAAK-DAADF
محل انتشار :
کنگره بین المللی صنعت ساختمان با محوریت تکنولوژی های نوین در صنعت ساختمان و سومین کنفرانس بین المللی مطالعات بنیادی در عمران، معماری وشهرسازی(icbi2018.com)
چکیده :
مباحث مربوط به نشانه شناسی در ادبیات مکتوب حوزه معماری و شهرسازی معاصر ایران نسبتا ناشناخته مانده است و تاخیر در پرداختن به آن، راه برای سپردن امر کاوش در این مقوله، به دست اتفاق و ترویج نظراتی محدود و ناسنجیده را هموار می کند. با توجه به جایگاه والای بنای مسجد در شهرهای ایران و با عنایت به تحولات فرمی مساجد معاصر در دهه های اخیر، نشانه شناسی مساجد معاصر ایران از منظر فرم اهمیت می یابد. در این راستا و در این پژوهش، ابتدا با بهره گیری از منابع مکتوب، مدلی برای ورود به بخش میدانی و نشانه شناسی وجوه کیفی و عینی فرم مساجد منتخب معاصر در شهر تهران طرح شد، سپس، در مراحل مختلف با روش های توصیفی- تحلیلی و مورد پژوهی و با ابزار پرسشنامه، مصاحبه و مشاهده و با بهره گیری از نرم افزارهای آماری، مقایسه تطبیقی و تحلیل عوامل دخیل در نشانه شناسی مخاطبان عام و خاص از مساجد معاصر شاخص تهران انجام گرفت. در نهایت و بر اساس یافته های تحقیق به نظر می رسد که مخاطبان معانی نشانه های مساجد معاصری که مشابهت بیشتری با مساجد گذشته داشته اند، نسبت به مساجد نامتعارف و متفاوت با مساجد گذشته ایران بهتر درک نموده اند. همچنین بر مبنای نتایج پژوهش، علاوه بر فرم، آرایه ها و عناصر نمادینی همچون گنبد، مناره و محراب، معانی الهی فرم ها، معنویت فضایی و آرامش روحانی و رویداد نماز جماعت، مهم ترین نشانه های مساجد معاصر ایران در بافت شهری از نظر مخاطبان هستند.
کلمات کلیدی : نشانه شناسی معماری مساجد معاصر ایران فرم