بررسی تطبیقی اصول روانشناسی گشتالت در آثار معماران معاصر (نمونه موردی: لوکوربوزیه)

حمزه غلامعلی زاده¹ سبحان روشن فکر جورشری²

1) استادیار، دانشکده معماری و هنر، دانشگاه گیلان، رشت، ایران
2) دانشجوی دکتری، گروه معماری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد رشت، رشت، ایران

کد IOI مقاله : XACB-CBBHH
محل انتشار : کنفرانس عمران، معماری و شهرسازی کشور های جهان اسلام(cau2018.ir)
چکیده :
    امروزه مكتب گشتالت در زيبايی‌شناسی محيط شهری تأثیرات بسزايی داشته و به عنوان يكی از ابزار‌های ارزيابی تخصصی برای درک محيط مصنوع، مطرح‌است. روانشناسان گشتالت بر اين عقيده‌اند كه در ادراك محیط، تجربه‌ای مستقيم و بدون واسطه از كيفيت های بيانی وجود دارد. به عبارتی تجربيات حاصل تداعی ذهن نيستند، بلكه نتيجه رابطه متقابل فرايندهاي عصبي و الگوهاي محيطي هستند. از این رو هدف پژوهش، بررسی نقش اصول روانشناسی گشتالت در تطابق با معماری معاصر باشد که اهمیت فرهنگی ضرورت پرداخت به این مهم را ایجاب می نماید. انتخاب دو نمونه از بناهای معروف معمار لوکوربوزیه، جامعه آماری این پژوهش را تشکیل می دهد و از روش تحلیلی و پیمایشی با ابزار عکس، جدول و نقشه برای بررسی مطالب استفاده شده است. نتایج حاصل از تحقیق نشان می دهد که با طراحی فضاهای شهری به‌گونه‌ای که توان بالقوه ای در پاسخ‌گويی به نياز‌های فردی از جمله زيبايي، امنيت، آرامش و ... داشته ‌باشد در ارتقای کیفبت زندگی نقش موثرتری دارد چرا که ذهن انسان تمايل به‌درك واقعيت‌های بيرونی به‌صورت «شكل خوب» دارد. مراد از خوب كيفيت‌هايی چون سادگی، ايجاز، تقارن يا هماهنگی هستند. به سخن ديگر برای هر رويداد روان‌شناختی اين تمايل وجود ‌دارد كه معنی دار، كامل و ساده باشد. در نتيجه ساختمان هايي كه زنده، آرام يا سنگين به نظر مي‌رسند به دليل تداعی بين الگوهای محيطي و مرجع قبلي نيست، بلكه به دليل فرآیندی زيست‌شناختی است كه همان مفهوم هم شكلی در نظريه گشتالت می باشد.

کلمات کلیدی : نظریه گشتالت کیفیت زندگی معماری معاصر