تحلیل شکل حیاط مرکزی خانه¬های تاریخی اصفهان بر کاربری فضاهای پیرامون

سمیه پهلوان¹

1) تحلیل شکل حیاط مرکزی خانه های تاریخی اصفهان بر کاربری فضاهای پیرامون

کد IOI مقاله : XACB-CHAAF
محل انتشار : کنفرانس عمران، معماری و شهرسازی کشور های جهان اسلام(cau2018.ir)
چکیده :
    پیشینه تاریخی خانه¬های ایرانی در سال¬های بسیار طولانی گواه بر این ادعاست که هر خانه بطور معمول از دو بخش- یکی فضای ساخته شده و محصور، دیگری فضای باز- تشکیل شده است و حیاط به عنوان یکی از فضاهای باز خانه نقش کلیدی در خانه¬های فلات ایران داشته است. حیاط¬های مرکزی در معماری سنتی ایران بسان قلب تپنده¬ای مرکز تمام نیروها، رویدادها و محل تجمع ارزش¬ها هستند. به گونه¬ایی که ارزش¬های ساختاری، غنا، هویت و کیفیات مطلوب فضایی در این بخش از خانه به اوج خود می¬رسد. پژوهش حاضرباشیوه تحلیلی-توصیفی و با هدف گونه شناسی حیاط در خانه های سنتی اصفهان و تاثیرآن برفضاهای پیرامونش شکل گزفته است. دراین پژوهش سعی در پاسخ به این سوال دارد که متغییرهای ابعاد، تقارن، میزان پر و خالی بودن ، چه تاثیری بر فضاهای پیرامونی در جبهه¬های مختلف حیاط مرکزی در خانه های سنتی اصفهان داشته است. باور بنیادین این پژوهش آن است که نورخورشید عامل تعیین کننده در چیدمان فضایی این خانه¬ها داشته و حیاط صرفا جهت تامین این نور بوده است. از این رو ساخت حیاط طبق تناسبات طلایی معماری ایرانی ساخته می¬شده است تا بتوانند بیشترین نور را جذب کنند. شکل حیاط در خانه های تاریخی مورد بررسی بر اساس گونه و کاربری فضای اطراف آن متغیر است در خانه های اصفهان اتاق ها پیرامون یک حیاط به شکل مستطیل یا مربع سازماندهی شده است و دارای نظم و هندسه متقارن است وشکل اندرونی تاثیر مستقیمی بر اتاق های اصلی خانه از جمله تالار مرکزی،پنج دری ،سه دری و بخش تابستان نشین داشته است.

کلمات کلیدی : خانه¬های تاریخی اصفهان حیاط مرکزی سازماندهی فضایی نورخورشید