بررسی تجدد و نوخواهی در فضاهای شهری دوره ی پهلوی اول
بررسی تجدد و نوخواهی در فضاهای شهری دوره ی پهلوی اول
امید محمدی1
1) کارشناسی ارشد معماری (مدرس گروه معماری موسسه آموزش عالی غیر انتفاعی میعاد مهاباد )
کد IOI مقاله
:
XAED-CAKZD
محل انتشار :
کنفرانس ملی رهیافت های نو در مهندسی عمران و معماری(muncc.ir)
چکیده :
چکیده:
جنبش تجددخواهي یا نوخواهی در ايران كه با شكست مشروطيت، از اصلاحات پايين به بالا نااميد شده بود، تمركز قدرت رضاخاني را مركبي مناسب براي خواستهايش ديد. تجددخواهي اقتدارگرا براي نوپردازي نيازمند طرح بود و قانون؛ منبع مالي و مجري. ديوانسالاري پهلوي در شهرسازي براي پاسخگويي به اين نيازها، بلديه را فربه كرد تا شهر طراحي شده جاي شهر ارگانيك را بگيرد كه اين را لازمة تجدد مي دانست و آن را نماد عقبماندگي. اين چنين بود كه شهرسازي نو به پشتوانه نظري چهار گرايش فكري اصولگرا، بوم گرا، نوواره و نوپردازانه در عمده بلاد مملكت به اجرا درآمد. هر نگرش در مقام اجرا از بيان معماري خاصي بهره ميبرد: تهران زدگي، باستانگرايي، سبك كلاسيك اروپا ومعماري مدرن. شهرسازي اينك زباني نو براي محاوره برگزيده بود. واژگان شهري چون خيابان، فلكه، بازار، تجهيزات شهري، ادارات، مدارس، كارخانجات، شركتها و پاركهاي ملي در واژه نامه شهرسازي ايران دستخوش تغيير شدند. اين مفاهيم با گرامري متفاوت سامان يافتند. دستور زبان جديد شهرسازي بر اين اصول بنيان يافت: خيابانهاي صليبي، الگوي قرن نوزدهم اروپا، توسعه شطرنجي، منطقهبندي و فرسودهانگاري بافت كهن. طبيعتا مردم نيز درمقام مخاطب متون شهري جديد، خوانشي متفاوت از شهر در ذهن خود داشتند كه اين نشانگر دگرگوني سيماي شهر در دوره مورد مطالعه است.
کلمات کلیدی : تجدد فضای شهری پهلوی اول تهران زدگی باستان گرایی معماری مدرن