روش‌های تحلیل برگشتی در فضاهای زیرزمینی

روش‌های تحلیل برگشتی در فضاهای زیرزمینی

اصغر شکری نورعلی1 نیما بابانوری2 وهاب سرفرازی3

1) دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی معدن (استخراج مواد معدنی)، دانشگاه صنعتی همدان
2) استادیار گروه مهندسی معدن، دانشگاه صنعتی همدان،
3) استادیار گروه مهندسی معدن، دانشگاه صنعتی همدان

کد IOI مقاله : XAEH-DDAKK
محل انتشار : کنفرانس ملی عمران ، معماری و شهرسازی(ncpd.ir)
چکیده :
    امروزه با افزایش جمعیت شهری و با صنعتی شدن کلان شهرها نیاز به توسعه‌ی حمل‌ونقل‌های شهری، گسترش تأسیسات زیربنایی و همچنین نیاز روزافزون به مواد معدنی و کاهش ذخیره‌های سطحی بعلاوه پیش‌بینی‌های اقتصادی، اجتماعی و سیاسی در اغلب شهرها باعث توجه فزاینده‌ای به گسترش و بهرمندی از فضاهای زیرزمینی شده است. بنابراین اجرا و ساخت فضاهای زیرزمینی، حتی در کنترل شده‌ترین شرایط اجرایی، باعث وقوع نشست می‌‌شود. نشست بیش از اندازه ناشی از تونل‌ها موجب بروز مشکلاتی در سازه‌های سطحی و زیرسطحی می‌شود که در اثر آن خسارت‌های جانی و مالی زیادی را به دنبال دارد. به این دلیل اندازه‌گیری و پایش میزان نشست ناشی از حفاری تونل امری بسیار ضروری است. یکی از اهداف دیگر اندازه‌گیری نشست، تحلیل برگشتی با هدف یافتن خصوصیات واقعی و بزرگ مقیاس محیط دربرگیرنده فضای زیرزمینی است. روش های تحلیل تغییرشکل‌ها در ژئومکانیک شامل دو دسته مستقیم و معکوس (برگشتی) می شوند. در تحلیل مستقیم، با فرض معلوم بودن خصوصیات ژئومکانیک محیط دربرگیرنده تغییرشکل‌ها پیش‌بینی می‌شوند، در حالی که در روش برگشتی با تحلیل تغییرشکل‌های رخ داده در واقعیت که توسط ابزارها ثبت شده‌اند، خصوصیات محیط دربرگیرنده در مقیاس واقعی تخمین زده می‌شود. بدین منظور از نتایج رفتارسنجی و تکنیک تحلیل برگشتی به عنوان ابزاری کارا برای تخمین مجدد داده‌های ورودی در حین اجرا و پس از احداث سازه استفاده می‌شود. از این رو، تحلیل برگشتی می‌تواند اطلاعات با ارزشی از خصوصیات بزرگ مقیاس محیط ژئومکانیک بدست دهد که در بازطراحی پروژه بسیار حائز اهمیت است.

کلمات کلیدی : تحلیل برگشتی پارامترهای ژئومکانیکی نشست فضاهای زیرزمینی