رویکردی نوین به مفهوم دیده بانی فرهنگی؛ درآمدی بر مبانی آینده پژوهانه با تأکید بر افق پویی

جابر مقدم پور¹ حاکم قاسمی²

1) دانشجوی دکترای آینده پژوهی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه بین المللی امام خمینی
2) دانشيار گروه آينده پژوهي، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه بین المللی امام خمینی

کد IOI مقاله : XAFH-CDGKD
محل انتشار : کنفرانس ملی تحقیق و توسعه در مدیریت و اقتصاد مقاومتی(ieconf.com)
چکیده :
    فرهنگ به‌ عنوان يک عرصه مهم بعد از انقلاب مورد توجّه قرار گرفت و مفاهیمی همچون رصد فرهنگي در گفتمان مديريت فرهنگي کشور بروز پيدا کرد؛ چراکه عامل فرهنگي، تضمين کننده فعليت‌هاي آينده است و مقوله فرهنگ از نظر تأثيرش در آينده يك ملت و يك كشور، با هيچ چيز ديگري قابل مقايسه نيست. در فعالیت های صورت گرفته در فضای مدیریت و مهندسی فرهنگی، عمدتا مفهوم رصد به معني «پايش» تقليل يافته است. هم چنین پژوهش‌هايي که حول موضوع رصد فرهنگي انجام شده‌اند در تعريف يا کاربرد واژه رصد، رویکردی آينده پژوهانه اتخاذ نکرده‌اند. در حالی که مفهوم رصد، بن مایه آینده پژوهی دارد. در پژوهش حاضر با کاربرد واژه دیده بانی - با توجه به عدم جامعيت و مانعيت در تعريف و کاربرد واژه رصد و نيز لزوم به کارگيري مفاهيم آينده پژوهي - بر مفهوم افق پويي به عنوان هويت ديده باني تأکيد و با کاوش ادبیات، دیده بانی فرهنگی، اجزا و کارکردهای آن تشریح شده است؛ در ديده باني فرهنگي «پويش نشانه ها و شناسايي موضوعات نوآيند فرهنگي» و «پايش و مسأله شناسي در موضوعات و مولفه‌هاي فرهنگ» حائز اهمیت است.

کلمات کلیدی : آینده نگاری فرهنگی فرهنگ افق پویی پایش فرهنگی مدیریت فرهنگی