تخمین ضریب دبی در سرریزهای نیمه بیضوی با استفاده از سیستم استنتاجی تطبیقی عصبی– فازي

کیومرث روشنگر¹ رقیه قاسم پور² حسن ثانی³ فرهاد علیزاده افشار⁴

1) دانشیار, دانشکده مهندسی عمران, دانشگاه تبریز
2) دانشجوی دکتری مهندسی و مدیریت منابع آب, دانشکده مهندسی عمران, دانشگاه تبریز r.ghasempour@ tabrizu.ac.ir
3) عضو باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان ،عضو نظام مهندسی استان آذربایجانشرقی ،کارشناس ارشد آب و سازه‌های هیدرولکی, دانشکده مهندسی عمران, دانشگاه تبریز
4) کارشناس ارشد مهندسی عمران، خاک و پی

کد IOI مقاله : XAGB-DZEHZ
محل انتشار : چهارمین کنفرانس ملی عمران ، معماری و طراحی شهری(3iccacs.com)
چکیده :
    سرريز جانبي سازه ايست که در ديواره کانال نصب شده و هرگاه سطح آب از سطح سرريز بالاتر رود، قسمتي ازجريان توسط سرريز جانبي به خارج از کانال انتقال مييابد. سرريزهاي جانبي عمدتاً در شبکه‌های آبياري و زهکشي و سیستم‌های جمع‌آوری فاضلاب جهت تنظيم جريان به کار گرفته می‌شوند. در تحقیق کنونی جهت تخمین ضریب دبی در سرریزهای نیمه بیضوی از روش هوشمند سیستم استنتاجی تطبیقی عصبی– فازي ((ANFIS استفاده شده و عملکرد روش استفاده شده با چندین روابط نیمه تجربی مقایسه شده است. از سه معیار ارزیابی (R) ضریب همبستگی بین مقادیر مشاهداتی و محاسباتی، (DC) همبستگی خطی بین مقادیر پیش‌بینی‌شده و واقعی و (RMSE) ریشه میانگین مربعات خطاها جهت تعیین دقت مدلها استفاده شده است. نتایج حاصله نشان داد که روش هوشمند عصبی– فازي در تخمین پارامتر ضریب دبی در سرریزهای جانبی موفق بوده و نسبت به روابط نیمه تجربی موجود دقیقتر میباشد. همچنین ملاحظه گردید که مشخصات سرریز نیمه بیضوی در تخمین ضریب دبی موثر میباشد.

کلمات کلیدی : سرریز جانبی کانال مستقیم anfis روابط نیمه تجربی