حکمت کاربرد عدد هشت در معماری اسلامی
حکمت کاربرد عدد هشت در معماری اسلامی
احمد دانایی نیا1 شمس الحداد2
1) استادیار دانشگاه کاشان، دکتری مرمت -
2) دانشجو کارشناسی ارشدمهندسی معماری،دانشگاه کاشان -
کد IOI مقاله
:
XAGD-CFKHH
محل انتشار :
کنفرانس بینالمللی نقش هنر و معماری در ارتباطات علمی ایران و جهان عرب(irarconf.ir)
چکیده :
هنر و معماری اسلامی مفاهیم گسترده¬ای هستند که به طور کلی به سبک هنر و معماری در کشورهای تحت امر اسلام اطلاق می¬شوند. در این میان دو نکته وجود دارد؛ اینکه آیین اسلام به عنوان یک مفهوم ضمنی، مملو از نمادها و کنایه-های رمزآمیز است که می¬توانند تاثیرات مستقیم و غیرمستقیمی در هنر و معماری داشته باشند؛ از سوی دیگر کشورها و اقلیم¬های گسترده¬ی اسلامی در نمود دادن این مفاهیم چگونه عمل کرده¬اند؟ از جمله این مفاهیم رمزآلود، کاربرد عدد هشت در هنر و معماری اسلامی است که به جهات ماهیت پیچیده¬ی اعداد و معانی پنهان هر عدد، رمزآلودگی دوچندان می¬یابد. آنچه مسلم است، عدد هشت در آیین اسلام از جایگاه ویژه¬ای برخوردار است. حال با پذیرفتن این فرضیه که در کشورهای مشترک در این آیین، می¬بایست به دنبال تاثیرات مشترک مذهب در هنر و معماری بود، پژوهش پیش رو در پی یافتن پاسخ این سوال است که عدد هشت چه کاربردهایی در معماری اسلامی ایران و برخی کشورهای عربی مسلمان دارد و چه نمودهای مشابه یا متفاوتی از این عدد در معماری این کشورها وجود دارد؟ . علت بررسی حکمت عدد هشت نیر این است که به علت ماهیت ضمنی و معنایی آن، باید به روشی بررسی گردد که مبانی کلی جهان¬بینی را بیان می¬کند و در محدوده ی فراگیری، اساس و پایه¬های موضوع مورد نظر را به بحث و بررسی می-گذارد. این محدوده¬ی فراگیر و جامع در مباحث و جهان-بینی، همان حکمت است. این تحقیق از انواع مروری و توصیفی تحلیلی است. روش جمع آوری اطلاعات مطالعات کتابخانه¬ای و زمینه¬ای، با تقویت بعد مقایسه¬ای در کاربرد عدد هشت در معماری اسلامی ایران و کشورهای عربی است. یافته¬ها بیان می¬کنند مطابق فرضیه، می¬توان تاثیر مشترکی از نقش عدد هشت در آیین اسلام را در نمودهای معماری ایران و کشورهای عربی دید، با این حال تفاوت¬های معناداری از تاثیر جغرافیا نیز مشهود هستند. محققین بر این باورند که موضوع کاربرد عدد هشت در معماری اسلامی، مشابه سایر موضوعات کاربرد نمادهای مشترک اسلامی در هنر و معماری ایران و جهان عرب، می¬تواند زمینه¬های مناسبی برای انجام تحقیقات مشترک و توسعه¬ی فرهنگی و ارتباطات علمی میان دو حوزه¬ی جغرافیایی را ارتقاء بخشد.
کلمات کلیدی : حکمت هشت معماری اسلامی ایران جهان عرب