تحلیل خاستگاه معنایی و محتوایی فرمهای آرابسک. عَرَبِسک (تاک و پیچک) در جهان اسلام

تحلیل خاستگاه معنایی و محتوایی فرمهای آرابسک. عَرَبِسک (تاک و پیچک) در جهان اسلام

ملیحه صالحیه یزدی1 فهیمه زارع زاده2

1) 1- کارشناسی ارشد طراحی پارچه و لباس. دانشکده هنر و معماری. دانشگاه آزاد اسلامی واحد یزد.ایران
2) 2- استاد یار گروه هنر اسلامی. دانشکده هنر و معماری. دانشگاه تربیت مدرس. تهران. ایران

کد IOI مقاله : XAGD-CGZAC
محل انتشار : کنفرانس بین‌المللی نقش هنر و معماری در ارتباطات علمی ایران و جهان عرب(irarconf.ir)
چکیده :
    چکیده: از آنجا که آرابسک ، نقوش تزیینی در معقوله‌ی هنر‌های اسلامی نامیده می‌شود، باید به برخی از ویژگیهای دیالکتیک مربوط به کیفیت های بصری نقوش تزیینی توجه کرد. کیفیاتی از قبیل، حرکت در مقابل سکون و ظرافت در برابر قدرت و درک‌پذیری در مقابل پیچیدگی، که همگی از محسوس، کیفیات دیداری نقوش آرابسک است. در بیان اهمیت این نقوش که یکی از نمایه‌های هنر اسلامی است باید چنین گفت که :تبلور وتنزل حقیقت آسمانی بر زمین است و فرمِ طرح، روح وحی اسلامی در قالب محصوصات می‌باشد. بنا بر گفته‌ی جیمز ترلینگ در کتاب زبان تزیین (( در توصیف نقوش تزیینی چنین می‌توان گفت که توان زیبا نمودن به معنای همان توان شکوه بخشیدن است تزیین حذف محتوا به معنای موضوع یا معنای ضمنی قابل تشخیص را طلب نمی‌کند بلکه رابطه‌ای میان محتوا و شکل ظاهری را بیان می‌کند)). آرابسک دومین سبک هنری مدون بشری بعد از سبک ساده‌ی نقوش هندسی است که ناخوادآگاه در ذهن همگان ترسیم شده و حتی بعد از گذشت هزاران قرن قابلیت خود را از دست نداد و به صورت متعادل‌تر و متوازن‌تر در چهارچوب نقوش اسلیمی نمو پیدا کرد. مانند نقش تاک و پیچک که از مهم ترین و اساسی ترین پایه های نقوش اسلیمی است. فرم های آرابسک بیانگر معنویت و پیام رسان گوهر اسلامی در زبانی بصری هستند و این قدرت را داراست که در عین کاربرد و زیبایی معنایی ضمنی در خود داراباشد قدرتی که سبب شده از سبکهای طبیعت پردازی بگذرد و به هنرهای اسلیمی راه یابد، از خاور میانه عبور کند جهان عرب را به عنوان یک کهن الگو در برگیرد و به اروپا و خاور دور برسد. وحال مهم آن است که تاک وپیچک که در هنر های اسلامی رواج پیدا کرد عنصر است که نسبت میان هنر و معنویت اسلامی را مد نظر داشته و همین عامل سبب ماندگاری آن شده است، از چه زمانی به صورت یک نقش پدیدار و دارای چه مضامینی است و این نکته را می‌توان بیان نمود که این نقش به چه صورت در تمدن ها‌‌ی مختلف راه یافت است

کلمات کلیدی : نقوش تزیینی آرابسک تاک وپیچک ـ نقوش اسلامی