بررسی تاثیر میترائیسم در اساطیر ملی(گشتاسب نامه، گرشاسب نامه، فرامرزنامه، برزونامه و بهمن نامه)

بررسی تاثیر میترائیسم در اساطیر ملی(گشتاسب نامه، گرشاسب نامه، فرامرزنامه، برزونامه و بهمن نامه)

سعیده خادمی ارده1 بیژن ظهیری ناو2

1) کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی
2) دانشیار دانشگاه محقق اردبیلی

کد IOI مقاله : XAGF-CHFAA
محل انتشار : کنفرانس ملی مطالعات زبان و ادبیات(celpl.com)
چکیده :
    چکیده مهر ایزدی بزرگ از زمان آریایان تا زرتشت است. این ایزد با نام میترا نیز شناخته شده است، مهر به عنوان ایزد مهر در مهریشت اوستا در زرتشتی¬گری بازتاب دارد و جلوه¬ها و تاثرات آن در اساطیر ملی نمایان است. مهر خدای نور و روشنایی است که قبل از خورشید دیده می¬شود. این پژوهش علاوه بر مهرپرستی به اسطوره نیز نظرافکنده است. نقش اسطوره را می¬توان همواره در تمام زندگی مشاهده نمود، به ویژه اساطیر ملی که با حماسه جلوه¬گر شده است. در این پژوهش پنج کتاب:گشتاسب¬نامه، گرشاسب-نامه، فرامرزنامه، برزونامه، بهمن¬نامه معرفی شده است. شاعران بزرگ فارسی با بهره¬گیری از اساطیر گام¬های بلندی در به یاد گذاشتن آیین¬ها و فرهنگ¬های باستانی ایران زمین داشته¬اند. رهیافت این پژوهش رسیدن به این امر است که مهرپرستی از ایران تا اروپا می¬رود و بر سبیاری از ادیان تاثیر می¬گذارد مانند: مسیحیت، مانی، زروان، زرتشت و ... . هدف پژوهش این است که به تاثیر آیین مهر بر اساطیر ملی اشاره کند و در این امر از ابیاتی به عنوان شاهد مثال بهره گرفته شده است. نمودهای مهری که در این کتب مشهود است شامل:گرز، گرزگاوسر، اژدهاکشی، داوری مهر، فّر، خورشید و مهر، مهر و محبت، مهر و نور و روشنی، مهر و عهد و پیمان، جشن مهرگان و تقدس عدد هفت. حیواناتی مانند:گاو، شیر، اسب،کژدم،گرگ، خروس،کلاغ، سیمرغ، دیو. شخصیت¬های اسطوره¬ای و پهلوانی چون:جمشید، فریدون، رستم، زال،گرشاسب. و عوامل دیگری مانند:کستی، دخمه، مغ¬ها، زنگ، خنجر، آتش و گل نیلوفر همگی به تاثرات مهر بر متون نظم حماسی اشاره دارد.

کلمات کلیدی : اسطوره زرتشت مهر میترا