ارزیابی و تحلیل مدل رشد سکونتگاه‏های غیررسمی(ISGM) (مطالعه موردی: گلستان)

ارزیابی و تحلیل مدل رشد سکونتگاه‏های غیررسمی(ISGM) (مطالعه موردی: گلستان)

ناهید نعمتی کوتنایی1 زهرا مرادی زاویه2

1) دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران
2) دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران

کد IOI مقاله : XAZA-BFBHD
محل انتشار : دومین کنفرانس بین المللی زمین، فضا و انرژی پاک(attitude21.ir)
چکیده :
    چکیده اسکان غیررسمی اگر چه ریشه در توسعه‌ی برون زا و شرایط ویژه‌ی شهر و شهرنشینی در کشور ما دارد و حداقل از نیمه‌ی دوم سال‌های دهه 1350 مسئله‌ی جدی کلانشهرهای ایران بوده است. اما در سال‌های اخیر به شدت رشد کرده و تبدیل به معضل اصلی و غیرقابل انکار غالب کلانشهرها و شهرهای میانی کشور شده است. در این میان، ضرورت دستيابي به چشم اندازي روشن از روند رشد سكونتگاههاي غيررسمي با هدف تعيين راهبردها و راهكارهاي اجرايي حل مسئله، از جمله دغدغه هاي مهم مديريت كلانشهرها از جمله کلانشهر تهران محسوب مي‌شود. این امرهمچنین در غیاب برنامه‌ریزی و کنترل‌های رسمی توانسته است بدل به بخشی از راه حل اسکان کم درآمدهای شهری شده و با این نگاه گذر از آسیب به نوعی راه حل تلقی شود، اما خود موجد و موجب شماری از آسیب‌های اجتماعی- اقتصادی ،کالبدی، زیست محیطی و حتی روانشناختی در ارتباط با ساکنین خود و یا مادر شهر و مجموعه‌ی نظام شهری و شهرنشینی کشور می‌شود که با توجه به گسترش ابعاد آن، نیازمند بررسی‌های بیشتر و تدوین و کاربست روش‌های مؤثر و کارآمدی است که سرانجام به مهار و کنترل آن بیانجامد. این تحقیق از نوع اسنادي – تحليلي و ماهيت آن كاربردي – نظريه‌اي است و در پی آن است که پس از تعریف پدیده و مرور علل و عوامل شکل‌گیری و انواع آسیب‌های ناشی از آن، پهنه‌های مستعد شکل‌گیری اسکان غیررسمی در حوزه حریم منطقه شهری تهران را با استفاده از فن‌آوري اطلاعات مکانیابی کرده سپس با مدلسازی رشد آتی سکونتگاههای غیررسمی و شناسایی مناطق آسیب‌پذیر و مستعد در حوزه حریم، چارچوبی برای شیوۀ تصمیم‌گیری مدیریت شهری در آينده‌نگري و جلوگیری از گسترش سکونتگاههای غیررسمی با استفاده از سیستم تصمیم سازی (DSS) فراهم نماید. این فرآیند با استفاده از تلفیق مدل AHP وتوابع تحلیلی نرم افزارGIS در 14 حوزه آماری شهر گلستان انجام شده است که نتایج حاکی از آن است که از بین این 14 حوزه محروم حوزه های 115،116،123،125 در اولویت برنامه ریزی جهت کنترل رشد سکونتگاه های غیررسمی می باشد.

کلمات کلیدی : مدل رشد سکونتگاههای غیر رسمی (isgm) سیستم های پشتیبان تصمیم گیری (dss) سیستم‌های اطلاعات جغرافیایی (gis) فرایند تحلیل سلسل مراتبی (ahp)