برنامه ریزی کاربری اراضی شهری با هدف کاهش آسیبهای ناشی از زلزله

برنامه ریزی کاربری اراضی شهری با هدف کاهش آسیبهای ناشی از زلزله

توحید موسی پور1 میر هاشم آقازاده2

1) دانش آموخته کارشناسی ارشد ژئو مورفولوژی، دانشگاه محقق
2) کارشناسی جغرافیا اقلیم شناسی،دانشگاه آزاد اسلامی واحد

کد IOI مقاله : XAZA-BFBKA
محل انتشار : دومین کنفرانس بین المللی زمین، فضا و انرژی پاک(attitude21.ir)
چکیده :
    تمدن کنونی بیش از پیش شهری شده و رشد شهری پیامدهای ناگواری را بر پیکره ی شهرها وارد آورده است. ابعاد سکونتگا ههای شهری روز به روز پیچیده تر و به تبع آن ناپایداری امنیتی دربو م شهرها نمایا ن تر شده است. بر این منوال جامعه ی شهری، به ویژه در اشکال امروزی و مدرن آن، به طور دائم و گسترده در معرض انواع مختلفی از مخاطرات قرار گرفته است. تبعات این ناپایداری امنیتی در شهرهای امروزی سبب پیدایش ایده ی شهر به منزله ی مولد مخاطرات .( Hazard reproductive) و شهر مخاطره آمیز Risk در دنیای توسعه یافته ی صنعتی شده است. بر این اساس مخاطره.( Hazard) را می توان هر وضعیت ناخوشایندواقعی یا بالقوه دانست که موجب صدمه، بیماری یا مرگ افراد،آسیب یا تخریب و یا از دست دادن تجهیزات و دارایی ها می گردد..مخاطرات محيطي ماهيت متفاوتي دارند ممكن است در انواع مختلفي ظهور كنند كه هر يك رفتار وعلت خاص خود را دارد اما بطور كلي مي‌توان از انواع شناخته شده اينگونه مخاطرات به سيل، زلزله، طوفان ودهها خطر طبيعي ديگر اشاره كرد، كه زلزله شايد يكي از هولناکترین انواع آن بشمار مي‌رود. «پايداري ما مرهون زمين زير پايمان است اما زمين ناگهان به حركت در مي‌آيد، اين همان زلزله است كه بوسيله شكستن و جابجا شدن سنگهاي زير‌سطح زمين ايجاد مي‌شود».. سوابق تاريخي نشان مي‌دهد كه بشر در زمان سكونت در كرة زمين با پديده زلزله آشنا بوده و هرازگاهي كه به واسطة وقوع زلزله دچار وحشت و آسيب مي شد بر علت وقوع آن نيز مي اندیشیده است. در اين روند تفكري كه از دانش و آموخته‌هاي بشر نشأت مي‌گرفت در نتيجه آگاهي‌هاي موجود در هر زماني علتهاي گوناگوني براي زلزله مطرح مي‌كردند كه گاه حاوي خرافات و انديشه‌هاي وهم آلود نيز بوده است. «براي مثال در فرهنگ عاميانه ژاپن يك گربه‌ماهي بزرگ (نامازو) در زير زمين آرميده و با لرزاندن بدن خود موجب ايجاد زمين لرزه مي‌شود». هرچند که دانش زلزله‌شناسی پیشرفت قابل توجهی را در چند سال اخیر داشته است، ولی تا‌کنون علی‌رغم تلاش‌های فراوان محققان و هزینه‌های صرف شده در زمینه پیش‌بینی زمین‌لرزه، نتایج مطلوبی به‌دست نیامده است. به‌ هرحال، تحقیقات در این زمینه ادامه می‌یابد و همواره دو گروه در مقابل یکدیگر قرار گرفته‌اند، گروهی که به پیش‌بینی علمی زمین‌لرزه خوش‌بین هستند و گروهی که با توجه به پیچیدگی‌های زمین‌لرزه، پیش‌بینی آن را غیرممکن می‌دانند. چنان‌ چه سنگ‌کره را یک سامانه مرکب و بی‌نظم درنظر بگیریم، یک الگوی دقیق هم نمی‌تواند جهت پیش‌بینی زمین‌لرزه بکارگرفته شود، چون رفتار چنین سامانه‌ای غیرقابل پیش‌بینی است. از دیدگاه آماری نیز از آنجایی‌که مقیاس زمانی در چنین فرآیندی بسیار طولانی و مدت زمان مشاهدات ما بسیار محدود است، مطالعه پیش‌بینی زمین‌لرزه بسیار مشکل است.

کلمات کلیدی : مخاطرات محیطی زلزله ﮐﺎﺭﺑﺮﯼ ﺍﺭﺍﺿﯽ شهری مدیریت بحران ﺁﺳﯿﺐ پذیری ﺷﻬﺮها کاهش خطرپذیری