تحلیلی بر رابطه برنامه نظام¬های میراث کشاورزی با اهمیت جهانی (GIAHS) با توسعه پایدار روستایی و کشاورزی ایران
تحلیلی بر رابطه برنامه نظام¬های میراث کشاورزی با اهمیت جهانی (GIAHS) با توسعه پایدار روستایی و کشاورزی ایران
جانعلی بهزادنسب1
1) عضو هیات علمی و مدیرگروه پژوهشی صنایع کشاورزی وزارت جهاد کشاورزی
کد IOI مقاله
:
XBBA-DAKFC
محل انتشار :
چهارمین کنگره سالانه بین المللی توسعه کشاورزی، منابع طبیعی، محیط زیست و گردشگری ایران(4icsda.ir)
چکیده :
برنامه نظام¬های میراث کشاورزی با اهمیت جهانی (جیاس) از جمله ابتکارات نوین سازمان فائو برای صیانت پویا از نظام¬های کشاورزی سنتی¬که با تهدیدات مختلفی مواجه هستند، می باشد. نظام های مورد نظر در طول زمان با محیط پیرامون خود انطباق یافته و جوامع محلی دانش و فنون خاص خود را برای شکل دادن به چشم انداز و نظام های آن توسعه داده اند. در حال حاضر نیز این نظام ها، نقش بارزی در فراهم نمودن امنیت غذایی و معیشت، بهبود کیفیت زندگی و تولید کالاها و خدمات محلی، ملی و بین المللی دارند. از نظر فائو نظام های کشاورزی سنتی که همچنان دوام یافته اند برای پایدارسازی معیشت¬ها، حفظ و نگهداری جوامع روستایی، ذخیره دانش و حفظ چشم¬اندازها و تنوع زیستی کشاورزی شکننده، اهمیت فراوانی دارند. ماهیت برنامه مذکور به مضامین و فرآیندهای مورد انتظار در توسعه همه جانبه و پایدار روستایی و کشاورزی بسیار نزدیک بوده و در یک راستا قرار می گیرند. لذا بازشناسی این همخوانی و ترویج برنامه مذکور می تواند به روند توسعه همه جانبه و پایدار روستایی و کشاورزی هر کشور کمک قابل توجهی نماید. بررسی حاضر با هدف شناساندن این همخوانی با روش توصیفی _ تحلیلی به انجام رسیده است. نتایج حاصل از بررسی تطبیقی رویکردهای برنامه ریزی توسعه روستایی با برنامه جیاس در این مقاله نشان می دهد که برنامه جیاس با توسعه روستایی دارای همخوانی بالایی است. علاوه براین همخوانی، رویکرد جیاس به صورت عمیق تری به معیشت پایدار، تنوع معیشتی، کشاورزی تلفیقی و پایدار و تنوع زیستی بویژه در کشاورزی می¬پردازد. از سوی دیگر، برنامه اجرایی جیاس با رویکرد صیانت پویا، بستر قوی تری برای پرداختن به توسعه روستایی فراهم می¬کند. بر اساس تجربیات نگارنده و تحلیل¬های این مقاله، باید اذعان نمود که در برنامه جیاس مشارکت نهادینه جامعه محلی در فرآیند توسعه روستایی و بهره مند شدن از منافع آن، بیش از پیش فراهم می شود. در فضای کنونی و بویژه در کشور ما که توجه به توسعه روستاها در سایه چالش¬های سطوح میانی و ملی ضعیف گردیده و شاهد روندهای منفی در این عرصه هستیم، تقویت برنامه نظام¬های میراث کشاورزی با اهمیت جهانی که پشتوانه عملیاتی بین المللی نیز دارد، می تواند فرصت بهتری جهت تحقق اهداف توسعه روستایی و کشاورزی کشور فراهم کند و به احیای دانش بومی و حراست از داشته¬های محلی و ذخایر ژنتیک منجر شود.
کلمات کلیدی : نظام کشاورزی میراث کشاورزی توسعه پایدار توسعه روستایی ایران