نمادهای پایداری محیط¬زیست در باور مذهبی ایران با تاکید بر دین زرتشت و اسلام

نمادهای پایداری محیط¬زیست در باور مذهبی ایران با تاکید بر دین زرتشت و اسلام

بهنام سربخشیان1 معینه السادات حجازی2

1) عضو هیات علمی گروه صنایع دستی دانشگاه بجنورد
2) عضو هیات علمی گروه صنایع دستی دانشگاه بجنورد

کد IOI مقاله : XBBA-DBZDZ
محل انتشار : چهارمین کنگره سالانه بین المللی توسعه کشاورزی، منابع طبیعی، محیط زیست و گردشگری ایران(4icsda.ir)
چکیده :
    مسائل محیط زیست از محورهای مهم توسعه پایدار و از چالش های اساسی پیش روی حکومت هاست. آنچه که موجبات آسیب به طبیعت را فراهم کرده، بهره کشی های بیش از حد انسان از طبیعت با دیدگاه های مدرنیستی است. به نظر می رسد انسان ها در چارچوب های دیدگاه های سنتی رفتارهای بسیار مسالمت آمیزتری با محیط داشته اند. از آغاز شکل گیری حکومت های قدرتمند باستانی و تاریخی در ایران دو دین زرتشت و اسلام تاثیرات شایان توجهی بر تفکرات ایرانیان گذاشته اند. ادیان از زبان نمادین در بیان مفاهیم عمیق و القای تاثیرات درونی بهره بسیار برده اند. در این مقاله به شناخت نمادهای مرتبط با محیط زیست در فرهنگ بومی و باورهای مذهبی مسلط در ایران و با روش توصیفی-تاریخی پرداخته شده است. اطلاعات مبنا به شیوه اسنادی-کتابخانه ای جمع اوری شده است. یافته های پژوهش حاکی از آن است که نمادها در شش گروه عمده شامل نمادهای آسمان، باد و اجرام آسمانی: 1- ماه، ستارگان، خورشید و سیارات،2- کوه، خاک، سنگ، غار، صحرا، 3- آب، رود، چشمه، 4- گیاهان: گل‌ها، درختان، 5- حیوانات، 6-آتش و نور قابل بررسی می باشند. باورهای زرتشتی و اسلامی هر دو با عناصر طبیعت ارتباط تنگاتنگی دارند که به موجب آن احترام به طبیعت از وظایف دینی محسوب می گردد، نمادهای بسیاری در فرهنگ ایران از گذرگاه این نمادها پدید آمدند که قابلیت در اختیارگیری در عرصه های فرهنگی، ادبی و هنری، معماری و شهرسازی پایدار در مقیاس فردی و اجتماعی منطقه ای، ملی و بین المللی را در راستای حفظ و احیاء محیط زیست دارا می باشند.

کلمات کلیدی : فرهنگ ایران باور مذهبی پایداری محیطی نماد