چالش‌های پیش رو در عرصه زیست پذیری شهرهای ایران در عصر جهانی شدن برپایه مطالعات آینده پژوهی

جعفر مهدیون¹ علی شکوهی²

1) دانش آموخته کارشناسی ارشد، گروه برنامه ریزی شهری، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران
2) استادیار، گروه برنامه ریزی شهری، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران

کد IOI مقاله : XBDG-DBGKH
محل انتشار : ششمین کنگره سالانه عمران، معماری و توسعه شهری(6icsau.ir)
چکیده :
    یکی از مهمترین مسائل شهری امروزی، ایجاد فضایی زیست پذیر با حداقل سازی مسائل و مشکلات اقتصادی، اجتماعی، کالبدی و زیست محیطی است. در این راستا نظریات و رویکردهای متنوعی در زمینه شهر زیست پذیر و چالش‌های پیش روی آن انجام شده است. این تحقیقات با شناسایی مشکلات موجود، راه کارهای متنوعی نیز برای بهبود شرایط آینده ارائه کرده اند. در این راستا غالب رویکردها و تحقیقات بر روی مسائل عمده شهرها بویژه حمل و نقل، کیفیت‌زندگی، آلودگی، نابربرای‌های فضایی و کیفیت مسکن متمرکز شده اند. و هر کدام از ابعادی خاص، مسائل زیست پذیری را تبیین و ارزیابی نموده اند. مقاله حاضر با رویکرد نظری و با روش توصیفی به تبیین چالش‌های پیش رو در عرصه زیست‌پذیری شهرهای ایران در عصر جهانی شدن برپایه مطالعات آینده پژوهی می‌پردازند. برای گردآوری اطلاعات از روش مطالعات کتابخانه‌ای بهره گرفته شده است. و برای تحلیل اطلاعات نیز از روش قیاسی-تحلیلی بهره گرفته شده است. اکثر نظریه‌های مطرح شده در زیست پذیری بیشتر بر مفهوم کیفیت زندگی، توسعه پایدار و برابری فضایی تاکید دارند. در مطالعات داخلی نیز غالب شهر های بررسی شده بیشتر گرفتار افتراق فضایی، ضعف حمل و نقل و آلودگی هوا می‌باشد که موجب تضعیف شرایط زیستی شهرها شده است. درکل زیست‌پذیری دارای یک مفهوم نسبی و چند جانبه است. می‌توان شاخص‌های متنوعی را برای آن در نظر گرفت. زیست‌پذیری در گستره موضوعات روابط انسان و محیط به مفهوم توسعه پایدار نزدیک می‌شود و در بررسی‌های اجتماعی و رضایت از زندگی با مفهوم رویکردهای کیفیت زندگی برابری می کند. در نتیجه، تعریف زیست‌پذیری وابسته به شرایط موجود و انتظارات محقق از آینده شاخص‌های تعیین شده در موضوع مورد نظر است.

کلمات کلیدی : زیست پذیری توسعه پایدار کیفیت زندگی شهرسازی آینده پژوهی