بررسی تاریخ و تحلیل و تکنولوژی نقوش هندسی و گچ بری در معماری ساسانی

سحر یمین مردوخی¹ مهرداد جاویدی نژاد²

1) Ph.D. Student of Architecture, Islamic Azad University, Tehran Branch
2) Ph.D. in Architecture and Faculty Member of Islamic Azad University, Tehran Branch

کد IOI مقاله : XBDG-DCAEK
محل انتشار : ششمین کنگره سالانه عمران، معماری و توسعه شهری(6icsau.ir)
چکیده :
    يکي از شاخص ترين قومي و بومي هر ملتي همانا اتکاء به دست آوردهايي است که در فرهنگ انساني و اجتماعي از آن به عنوان هندسه ياد ميکنند که حاصل فرآیند یک جهان بینی است. جهان بینی یک جهت گیری شناختی اساسی است که دارای نظم و ساختار است. هیچ چیزی در طبیعت نمی توان یافت که بدون ساختار نظم بوجود آمده باشد، این پدیده در معماری با هندسه خود را نمایان می سازد. تأ کید اصلی معماری ایرانی بر نوعی جهانبینی زیبایی شناسانه استوار بـوده است. ایرانیان در طـول قرنهای متمادی همواره ارزش والایـی برای زیبایی قائل بوده و علم هندسه را ابزار قدرتمندی برای این کار می¬دانسته¬اند که با استفاده از آن توانسته¬اند تعادل، هماهنگی، زیبایی و نظم را در روی زمین بیافرینند. از آنجا که هدف معماری در گذشته به تصرف درآوردن روح و عقل بود، هندسه ابزاری در دست معماران ایرانی شد تا بوسیله آن اشکالی از گیاهان و جانوران را که در ذات خود مقدس بودند به تصویر بکشند و توسعه دهند. با تجزیه و تحلیل تزئینات دوره ساسانی، می¬خواهیم دانش هندسه و ریاضیات ایرانیان قدیم را بررسی کنیم. در ميان نقوش گچبري¬هاي ساساني، نقوش هندسي جايگاه خاصي دارد و کمتر به آن پرداخته شده است. و اغلب بصورت یک هندسه پنهان مربع و بر اساس تقسینات دایره ای در داخل آن نقوش خود را بدست می آوردند. اين تحقيق با هدف مطالعه دقيق بر روي نقوش به ريشه¬يابي نقوش و موارد استفاده در هنر ساساني و هندسه این هنر ساسانی، پرداخته است. تحقيق پيش رو براساس مطالعات کتابخانه¬اي و به روش توصيفي و تحليلي به بررسي نقوش هندسي در گچبري هاي ساساني پرداخته است.

کلمات کلیدی : هندسه ساسانیان نقوش گچبری معماری تکنولوژی