شناخت تقارن، تعادل، تناسب و نقش آنها در انسان، طبیعت و معماری

پیمان نقی پور¹

1) کاردانی پیوسته رشته نقشه‌ کشی معماری و مؤسسه آموزش عالی غیردولتی - غیرانتفاعی صبا ارومیه، ایران - Email:

کد IOI مقاله : XBDG-EBHAE
محل انتشار : ششمین کنگره سالانه عمران، معماری و توسعه شهری(6icsau.ir)
چکیده :
    امروزه معماران و طراحان شهری توجه ویژه‌ای به شناخت اصول طراحی در معماری و شهرسازی دارند. زیرا این اصول با محیط کالبدی ارتباط تنگاتنگی دارد و به ‌این‌ ترتیب یکی از مفاهیم و اصول بنیادی معماری بلاخص در ایران، تقارن، تعادل و تناسبات بشمار می‌رود. تقارن یکی از اصول طراحی به شمار می‌رود که در دوران باستان در بسیاری از بناهای عمومی و مذهبی به‌ کار رفته است. چنانچه انرژي بصري همه عناصر به‌گونه‌ای سامان داده شوند که هيچ بخشي از انرژي بصري ديگر بخش‌ها را از بين نبرد و باعث اغتشاش بصري نشود تركيبي موزون و متعادل به وجود می‌آید. تناسب، مفهومی ریاضی است که در هنر تجسمی بر رابطه‌ی مناسب میان اجزا ء با یکدیگر و با کل اثر دلالت دارد. بدین منظور کاربرد تناسبات به دلیل ایجاد زیبایی بصری در هنرهای تجسمی از اهمیتی ویژه برخوردار است. در این راستا در این مقاله با مروری کوتاه بر سه مفهوم تقارن، تعادل و تناسب از اصول و مفاهیم بنیادی معماری و ارتباط آن با طراحی کالبدی در معرفی این آیتم‌های شاخص به معماران، طراحان شهری و معماران منظر دارد. مقاله مذبور همچنین توجه خود را به معرفی مفاهیمی نظیر توازن که توازن را می‌توان ترکیبی از تقارن و تعادل دانست (که دارای خصوصیاتی از هر دو می‌باشد) معطوف ساخته است. هدف از انجام این پژوهش در این مقاله سعی بر آن شده است تا یک توضیح کامل و گویا برای اهمیت شناخت این مفاهیم، برای مقاصد طراحی (به‌ویژه معماری و طراحی شهری) به دلیل ایجاد یک چارچوب کلی برای تحلیل رابطه بین فرم‌ها و بناها است.

کلمات کلیدی : تقارن تعادل تناسب انسان طبیعت معماری