ژئومورفولوژی، کانی‌شناسی و ژئوشیمی رسوبات پهنه‌های نمکی شوره‌زار مرکزی دشت قزوین

ژئومورفولوژی، کانی‌شناسی و ژئوشیمی رسوبات پهنه‌های نمکی شوره‌زار مرکزی دشت قزوین

مریم ابراهیمی دهشالی1 تقی نبئی2

1) دانشجوی کارشناسی ارشد زمین شناسی گرایش اقتصادی، دانشگاه پیام نور واحد قزوین، ایران -
2) استادیار گروه زمین شناسی، دانشگاه پیام نور واحد قزوین، ایران -

کد IOI مقاله : XBFC-DFBFK
محل انتشار : چهارمین کنگره بین المللی مهندسی، تکنولوژی و علوم کاربردی - نیوزلند(etas2019.com)
چکیده :
    شوره‌زار مرکزی دشت قزوین با سه پهنه‌ی نمکی در قسمتی از زمین‌های جنوب شرقی دشت قزوین تا جنوب غربی استان البرز قرار دارد. هدف از این پژوهش شناخت ویژگی‌های ژئومورفولوژی، کانی‌شناختی و ژئوشیمیایی رسوبات این پهنه‌های نمکی می‌باشد. براساس مطالعات ژئومورفولوژیکی زیرمحیط‌های رسوبی این حوضه از خارج به داخل شامل بادبزن‌های آبرفتی، پهنه‌ی ماسه‌ای، پهنه‌ی گلی، پهنه‌ی نمکی و دریاچه‌ی فصلی می‌باشد. از متداول‌ترین عارضه‌های شناسایی شده در محدوده ترکهای گلی و سطوح شوره‌زده است. براساس مطالعات ژئوشیمیایی رسوبی و نتایج حاصل از آنالیزهای خوشه‌ای و تحلیل مؤلفه‌های اصلی مشخص شد که در محدوده‌ی مورد بررسی، عناصر اصلی دارای دو منشأ آواری و تبخیری بوده که از میان آن‌ها عناصر سدیم و گوگرد منشأ تبخیری داشته و سایر عناصر آواری می‌باشند، هم‌چنین براساس نقشه‌ی پراکندگی عناصر در نمونه‌ها مشاهده می‌شود که بیش‌ترین میزان عناصر با منشأ تبخیری در بخش پهنه‌ی جنوبی و کم‌ترین میزان آن در پهنه‌ی شرقی مشاهده می‌شود. از مطالعات کانی‌شناختی به روش پراش پرتو ایکس بر روی نمونه‌ها نیز دو دسته کانی شناسایی گردید که دسته‌ی اول کانی‌های تبخیری به ترتیب فراوانی شامل هالیت، کلسیت، ژیپس و باسانیت می‌باشد و دسته‌ی دوم کانی‌های آواری به ترتیب فراوانی شامل کوارتز و آلبیت، کلریت، مسکوویت- ایلیت می‌باشد. هم‌چنین با توجه به نبود یک جریان دائمی در محدوده‌ی پلایا و بررسی روند رسوب‌گذاری‌ کانی‌ها و پراکندگی عناصر مشخص شد که احتمالأ رخساره‌ی تبخیری موجود در پلایای دشت قزوین با مدل چشم گاوی مطابقت دارد.

کلمات کلیدی : ژئومورفولوژی کانی‌شناسی ژئوشیمی پلایا پهنه‌های نمکی قزوین