بررسی کاربرد سنگ، چیدمان و انواع آن در معماری دوره ساسانی (نمونه موردی: طاق شیرین و فرهاد ایوان)

محمد مسعود غیابی¹ منصور منصوری²

1) دانشجوی کارشناسی معماری دانشگاه فنی و حرفه ای استان ایلام، Email:
2) مربی، کارشناسی ارشد معماری و شهرسازی، گروه معماری،دانشگاه فنی و حرفه ای استان ایلام،

کد IOI مقاله : XBFK-DEKBC
محل انتشار : دومین کنفرانس بین المللی عمران، معماری و مدیریت توسعه شهری در ایران(caumconf.com/2nd)
چکیده :
    معماري ساساني هر چند تا حدودي تداوم معماري دوره اشکاني به شمار مي¬رود، اما در دوره ساساني است که اين شيوه معماری شکل کامل و مستقلي به خود مي¬گيرد. معماري ساساني شيوه ای مستقل و متمايز؛ با طرح¬ها، اجزا، عناصر و مصالح مختص به خود است. در کنار تنوع گسترده¬اي از مصالح که در اين دوره مورد استفاده بوده، کاربرد استادانه از سنگ براي ساخت بناهاي مختلف، ويژگي شاخص معماري اين دوره است. در معماري اين دوره استفاده از سنگ به شكل هاي مختلف سازه اي بسيار چشمگير و متنوع است. این پژوهش با هدف بررسی کاربرد سنگ و بناهای سنگی در دوره ساسانی با استفاده از منابع و اسناد کتابخانه¬ای و همچنین با تکیه بر روش توصیفی – تحلیلی و مطالعات میدانی به بررسی استفاده از سنگ در معماری ساسانی از منظر شکل و نحوه چیدمان پرداخته است. بنای طاق شیرین و فرهاد در شهرستان ایوان یکی از نمونه بناهای سنگی با طاق آهنگ و گهواره ای در دوره ساسانی است که به خوبی کاربرد سنگ در معماری ساسانی را نشان می دهد. در این بنای تاریخی از سنگ های لاشه به شکل حجیم و تراش خورده و به صورت خشکه چین و بدون ملات استفاده شده است. علاوه بر آن قلوه سنگ رودخانه¬ای و ملات شفته در پشت بام آن به کار برده شده است. نتایج حاصل از پژوهش نشان می دهد که طاق شیرین و فرهاد یکی از نمونه بناهای سنگی ساسانی است که به خوبی نشان می دهد تنوعي كه در نحوة قرار دادن سنگ ها در كنار يكديگر در سازه هاي ساساني ديده مي شود، مثال زدني است.

کلمات کلیدی : معماری ساسانی سنگ بنای سنگی طاق شیرین و فرهاد ایوان