برنامه ریزی ظرفیت اراضی فرسوده مشهد برای توسعه میان افزا (نمونه موردی: محله نوده)

برنامه ریزی ظرفیت اراضی فرسوده مشهد برای توسعه میان افزا (نمونه موردی: محله نوده)

زینب بهروزیان1 محمد مرادی2 رضا قاضی3

1) کارشناس ارشد برنامه ریزی شهری، دانشگاه خاوران مشهد.
2) کارشناس ارشد برنامه ریزی شهری، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران
3) کارشناس ارشد برنامه ریزی شهری، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران

کد IOI مقاله : XBGA-EZGBA
محل انتشار : اولین کنفرانس بین المللی مهندسی عمران، معماری و بازآفرینی شهری(iccar.ir)
چکیده :
    از چالش‌های مهم برنامه‌ریزی کاربری زمین در شهرها، کمبود زمین برای توسعه و تأمین نیازهای جديد مناطق شهری است. در چنین فضاهايی و نیز در مقابل نیازهای جديد جامعه و ناکارايی فضاهای موجود بویژه محلات فرسوده، نیاز به توسعه جديد و استفاده از تمام توانمندی های موجود را در داخل شهر اجتناب‌ناپذیر می‌سازد که در قالب توسعه میان افزا مطرح می شود. محله نوده مشهد یکی از محلات فرسوده شمال غربی مشهد است که با مشکل کمیابی فضا و ناکارآمدی بافت مواجه است. در این مقاله با بررسی شاخص های توسعه میان افزا در محله مطالعاتی سعی در ارزیابی نقاط قوت و ضعف توسعه مجدد محله دارد تا بتوان ظرفیت توسعه میان افزا را شناسایی و در برنامه ریزی های آتی ملاک عمل مدیران شهری مشهد قرار گیرد. براین اساس روش تحقیق مقاله حاضر توصیفی تحلیلی مبتنی بر سوات و نرم افزار GIS است. بدین صورت که با مطالعه کتابخانه ای شاخص های توسعه میان افزا در اراضی فرسوده استخراج و سپس لایه های اطلاعاتی آن در GIS تدوین و براساس آن نقاط قوت و ضعف در قالب جدول SWOT تنظیم و بدنبال آن راهبردها، سیاست ها و اقدام مربوطه ارائه می شود. نتایج پژوهش نشان می دهد که محله نوده دارای ظرفیت بسیار بالای توسعه میان افزا از لحاظ مساحت زیاد اراضی بایر، درصد بالایی از ساختمان های با کیفیت تخریبی و نیز تعداد طبقات پایین بوده و همچنین وجود تعداد زیاد قطعات زمین کوچکتر از۲۰۰ متر مربع که نیاز به تجمیع و توسعه مجدد دارند، از دیگر ظرفیت های توسعه میان افزای محله است. از مشکلات محله میتوان به معابر با عرض کمتر از 6 متر، نفوذپذیری پایین، آلودگی بالا و کمبودهای خدماتی به ویژه نبود فضای سبز اشاره نمود. بنابراین میتوان اینگونه گفت که با استفاده از ظرفیت های توسعه میان افزا در محلات فرسوده شهری و تقویت پتانسیل های توسعه محله ای، بتوان جلوی گسترش بی رویه شهرها را گرفت و از بین رفتن زمین های کشاورزی و تحمیل هزینه های هنگفت جلوگیری کرد. در این راستا میتوان راهبردهای انتظام هم‌جواری و سازگاری کاربری‌ها، هدایت توسعه به درون، تأمین خدمات پشتیبان سکونت در مقیاس‌های عملکردی متفاوت، تعریف حس مکان مطلوب در عرصه‌های همگانی و حفظ محیط زیست ارائه داد.

کلمات کلیدی : سنجش ظرفیت توسعه میان افزا بافت فرسوده محله نوده مشهد