اولویت‌بندی مسائل اجتماعی ایران

مهری سادات موسوی¹ سعید طاهریان² سمیه ملکی³

1) عضو هیئت علمی و رئیس جهاد‌دانشگاهی علامه طباطبایی
2) عضو گروه مسائل اجتماعی جهاد دانشگاهی علامه طباطبایی
3) پژوهشگر جهاد دانشگاهی علامه طباطبایی

کد IOI مقاله : XBHC-EBHKG
محل انتشار : دومین همایش آسیب های اجتماعی (asibuma.ir/2nd)
چکیده :
    مقدمه: در جهت دستیابی به جامعه‌ای سالم و رو به رشد، ابتدا باید مسائل و مشکلات اجتماعی رایج در سطح کشور احصاء و مشخص گردد که کدام مسئله در اولویت قرار دارد و باید در آن خصوص اقدام شود. با توجه به تعدد و پیچیدگی‌های موجود در تعاریف مختلف مسائل اجتماعی، تعدد تعاریف در زمینه ارائه راه‌حل و تعیین مصادیق آن در کشور، اولویت‌بندی مسائل اجتماعی به شیوه‌های متفاوتی صورت می‌گیرد و اولویت‌بندی از دیدگاه صاحب‌نظران اجرایی، مردم، دانشگاهیان و سازمان‌ها و نهادها می‌تواند نتایج متفاوتی را منعکس سازد. روش: این مقاله، مستخرج ازیک طرح پژوهشی اکتشافی و توصیفی بوده و برای اجرای آن از روشهای اسنادی، پیمایش و دلفی(یک مرحله‌ای) استفاده گردیده است. مطالعه اسنادی در این تحقیق شامل مطالعه و استخراج زمینه‌های پژوهشی پایان‌نامه‌های مقاطع تحصیلات تکمیلی و اولویت‌های سازمانها و نهادها در حوزه پژوهشی مرتبط با مسائل اجتماعی می‌باشد. جهت دستیابی به مهم‌ترین مسائل اجتماعی از دیدگاه اساتید دانشگاهی با تنی چند از صاحبنظران این حوزه مصاحبه‌هایی صورت پذیرفت و با استفاده از روش دلفی (یک مرحله‌ای)، ، مهم‌ترین مسئله اجتماعی از دیدگاه آنان نیز احصاء گردید ودستیابی به مهم‌ترین مسائل اجتماعی از دیدگاه مردم، از طریق انجام پیمایش در شهر تهران صورت پذیرفته است. جامعه آماری تحقیق حاضر شامل کلیه پایان‌نامه‌ها و طرح‌های پژوهشی مرتبط با مسائل اجتماعی، شهروندان 18 سال و بالاتر ساکن مناطق 22 گانه شهر تهران و صاحبنظران و اساتید دانشگاهی این حوزه بودند که پنج الی پانزده نفر از آنان انتخاب شدند. یافته‌ها: نتایج حاکی از آنست که مهم‌ترین مسئله اجتماعی از جمع نظرات صاحبنظران، فروپاشی سرمایه اجتماعی؛ از دیدگاه شهروندان تهرانی، بیکاری، با توجه به دغدغه و موضوع مورد مطالعه دانشجویان در مقاطع تحصیلات تکمیلی و اولویت‌های سازمانها و نهادها در حوزه پژوهشی مرتبط با مسائل اجتماعی اعتیاد است. با لحاظ نمودن وزن پانزده مسئله اولویت‌بندی شده در هر یک از گروه‌های فوق‌الذکر، اعتیاد، بیکاری و فروپاشی سرمایه اجتماعی به ترتیب مهم‌ترین مسائل اجتماعی کشور مطرح گردیده‌اند. بحث: موضوعی که باید در خصوص نتایج این مقاله توجه داشت اینست که در پروژ‌ه‌های پیشین به ارائه مهم‌ترین مسائل از دید مردم، صاحبنظران و کارشناسان یا نتایج حاصل از فراتحلیل پژوهش‌ها و پایان‌نامه‌ها پرداخته‌اند ولی از جمع زوایای مختلف(دیدگاه صاحبنظران، مردم، پایان‌نامه‌های انجام شده در حوزه مسائل اجتماعی، اولویت‌های پژوهشی سازمان‌ها و نهادها و ...) اولویت‌بندی مسائل اجتماعی صورت نگرفته است. وجه تمایز مقاله حاضر متمرکز شدن همزمان بر اولویت‌بندی مسائل اجتماعی کشور با مراجعه به افکار عمومی، نظر اساتید ذیربط، پایان‌نامه‌ها و اولویت‌های پژوهشی سازمان‌ها و نهادها در این حوزه بوده است.

کلمات کلیدی : مسئله اجتماعی اولویت‌بندی فروپاشی سرمایه اجتماعی اعتیاد