برداشت مردم مشهد نسبت به وجوه معنوی شهر ( فرم، عملکرد، معنا)
برداشت مردم مشهد نسبت به وجوه معنوی شهر ( فرم، عملکرد، معنا)
سیمین فرو غ زاده1 مهدی پنجتنی2
1) عضو هیات علمی سازمان جهاد دانشگاهی خراسان
2) پژوهشگر سازمان جهاد دانشگاهی خراسان
کد IOI مقاله
:
XBKE-EBBGG
محل انتشار :
اولین کنفرانس بین المللی عمران، معماری و شهرسازی ایران(iscivil.ir)
چکیده :
هدف اصلی این پژوهش صرفاً توصیف ادراک شهروندان مشهدی،زائران ایرانی شهر مشهد و نخبگان نسبت به دینی و معنوی بودن فضای شهر مشهد بوده که برای نیل به آن از روش پیمایش و ابزار پرسشنامه استفاده شد. مقیاس سنجش با اتکا به مدل پیشنهادی کانتر ساخته شد که طبق آن، محیط شهری به مثابه یک «مکان» متشکل از سه عنصر اصلی فرم، عملکرد و معنا است.
نتایج نشان داد زائران درمقایسه با شهروندان مشهدی و نخبگان دانشگاهی و حوزوی فعال در شهر مشهد ادراک مثبتتری نسبت به میزان دینی و معنوی بودن فضای حاکم در شهر مشهد(درسه بعد فرم، عملکرد و معنا)دارند.در دو بعد فرم و عملکرد پس از زائران، به ترتیب مجاوران و نخبگان دارای تصویر ذهنی مثبتی از شهر هستند.اما در بعد معنا، پس از زائران، ابتدا نخبگان و پس از آن مجاوران قرار دارند.نتایج بیانگر ادراک مثبت تر زنان نسبت به میزان دینی و معنوی بودن فضای شهر مشهد است.همچنین میانگین ادراک افرادی که اصولاً پایبندی چندانی به مناسک دینی ندارند،در سه بعد فرم، عملکرد و معنا کمتر از دیگران است و به موازات افزایش میزان پایبندی به مناسک دینی،میانگین ادراک افراد مورد مطالعه نسبت به فضای شهر در ابعاد سه گانه محیط شهری مثبت میشود.همچنین ادراک افراد دارای کنش مذهبی نسبت به دینی و معنوی بودن سیمای شهر، از ادراک افراد فاقد کنش مذهبی،مثبت تر است.
محقق در پایان به دوسویه بودن رابطه انسان و محیط و اهمیت حضور شاخصهای عینیت دین در شهر و بی تاثیر بودن ترویج و تبلیغات و آموزش های مستقیم و گسترده دینی در سطح شهر اشاره دارد و برای تقویت یک فرهنگ دینی ناب، جلوگیری از دلزدگی دینی و درک و قضاوت صحیح مردم از کم و کیف معنویت در فضای حاکم در شهر مشهد، خلوص نمادهای مذهبی در سطح شهر و عدم تداخل عناصر مذهبی با نمادهای سیاسی و غیر دینی را متذکر میشود.
کلمات کلیدی : ادراک فضای معنوی شهر مشهد نخبگان شهروندان زائران ایرانی