نقش نماتد گره ریشه (Meloidogyne spp.) در بروز بیماری زوال انگور در شهرستان خلیل‌آباد

نقش نماتد گره ریشه (Meloidogyne spp.) در بروز بیماری زوال انگور در شهرستان خلیل‌آباد

فاطمه آزاد دیسفانی1 محمود رضا کریمی شهری2 سارا قارونی کاردانی3

1) استادیار بخش تحقیقات گیاهپزشکی ، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مشهد، ایران
2) استادیار بخش تحقیقات گیاهپزشکی ، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مشهد، ایران
3) استادیار بخش تحقیقات گیاهپزشکی ، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مشهد، ایران

کد IOI مقاله : XCAH-EDFZF
محل انتشار : سومین کنفرانس بین المللی مهندسی کشاورزی، منابع طبیعی و محیط زیست(agconf.com)
چکیده :
    بیماری زوال مو در سال‌هاي اخير بعنوان يكي از عوامل تخريب و از بين رفتن تاكستان‌هاي برخي استان‌هاي مهم كشت مو از جمله استان خراسان رضوی در كشور مطرح می‌باشد. در مورد علت و ماهيت دقيق اين عارضه اطلاعات چنداني در دسترس نيست. در اين تحقیق دخالت نماتدهای انگل گیاهی در بروز اين عارضه در شهرستان خلیل آباد (استان خراسان رضوی) مورد بررسي قرار گرفت. طی بازدیدهایی در سال 1397 از تاکستان‌ها، تعداد 17 نمونه‌ خاک و 19 نمونه‌ ریشه از باغات با علائم زوال مو در دو نوبت در ماه‌های مرداد و مهر جمع‌آوری گردید. پس از انتقال نمونه‌ها به آزمایشگاه، نماتدها با استفاده از روش تکمیلی الک و سانتریفوژ و سینی وایت هد جداسازی شد و سپس تثبیت و انتقال آنها به گلیسیرین صورت گرفت. نتایج بررسی‌ها وجود نماتد گره ریشه (Meloidogyne spp.) در ریشه‌ها و خاک‌های جمع‌آوری شده را به اثبات رساند. علائم درختان انگور آلوده به نماتد گره ریشه بصورت گره گره شدن ریشه‌های فرعی بود. این گره‌ها کوچک و بصورت منفرد یا پشت سرهم بودند. بیشترین درصد فراوانی آلودگی ریشه درختان در نوبت دوم نمونه‌برداری با میزان 43/71 درصد ثبت گردید. شاخص گال و تعداد کیسه‌ی تخم نماتد گره ریشه نیز در نمونه‌های ریشه جمع‌آوری شده از باغات انگور محاسبه گردید. شاخص گال از درجه صفر تا سه متغیر بود و در نوبت دوم نمونه‌برداری بیشترین شاخص گال (کد نمونه P4-17) با عدد سه ثبت گردید. بیشترین تعداد کیسه تخم نیز در این نوبت با 50 عدد کیسه تخم در پنج گرم ریشه (کد نمونه P4-18) شمارش گردید. همچنین بیشترین جمعیت نماتد گره ریشه در خاک مربوط به نمونه‌برداری دوم و به میزان 50 عدد لارو سن دوم نماتد در 250 سانتی‌متر مکعب خاک و متعلق به نمونه کد P4-13 بود. با توجه به تائید آلودگی باغات به نماتد گره ریشه (Meloidogyne spp.) احتمال آن وجود دارد که این نماتد در گیاه انگور باعث علائم هوایی زوال چون زردی، کم رشدی و کوتولگی گردد.

کلمات کلیدی : تاکستان زردی زوال شاخص گال نماتد