ارزیابی مدل‏ های تجربی تخمین آورد سالانه در حوضه ی آبریز رودخانه ی کر در استان فارس

ارزیابی مدل‏ های تجربی تخمین آورد سالانه در حوضه ی آبریز رودخانه ی کر در استان فارس

نیما توان پور1 نوید توان پور2

1) دانش آموخته دکتری کشاورزی گرایش علوم و مهندسی آب، دانشگاه شیراز، ایران
2) دانشجوی کارشناسی ارشد کشاورزی گرایش سازه های آبی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد شیراز، ایران

کد IOI مقاله : XCBE-EFEBE
محل انتشار : کنگره بین المللی مهندسی عمران، معماری و توسعه پایدار شهری در آسیا(tuica2020.com)
چکیده :
    استفاده از مدل‌های تجربی به منظور برآورد رواناب سالانه در حوضه‌ های مناطق خشک و نیمه خشک (که عمدتاً فاقد ایستگاه‌های آبسنجی می‌باشد) از دیرباز در مطالعات هیدرولوژي مورد توصیه قرارگرفته است. البته کارایی و مناسبت این روش‌ها در مناطق جغرافیایی مختلف، منوط به دستیابی به اطلاعات مورد نیاز و آزمون‌های مربوطه می‌باشد. در این تحقیق، حوضة آبریز رودخانة کر (از زیرحوضه های بختگان در استان فارس) انتخاب و خصوصیات فیزیوگرافی به همراه آمار درازمدت سالانة بارش، دبی و دمای حوضه جمع آوری شد. با بستن مرزهای هیدرومتری، بررسی موقعیت قرارگیری ایستگاه‌ها و طول دورة آماری موجود آنها، ایستگاه‌های منتخب برگزیده شد. دورة شاخص آماری نیز با در نظر گرفتن سال بهره¬برداری سدهای درودزن، سیوند و ملاصدرا که بر میزان آبدهی تأثیر می‌گذارند و همچنین تعداد مجاز سال‌های آماری، سال‌های 57 تا 86 به مدت 30 سال انتخاب گردید. ایستگاه‌های اندازه¬گیری بارش، دبی و دما که دارای نواقص آماری در دورة شاخص بودند، با استفاده از روش رگرسیونی و برقراری روابط همبستگی تکمیل شدند سپس آزمون همگنی به روش Run Test برای داده‌ها انجام شد و از تصادفی بودن آنها در سطح 5 درصد اطمینان حاصل گردید. در نهایت با در دست داشتن بارش، دبی و دمای سالیانه اقدام به محاسبه روش‌های تجربی انجمن تحقیقات کشاورزی هندوستان، جاستین، کتاین، تورک، خوزلا، لیسی و سازمان هواشناسی جهانی گردید. ضرایب روش‌های مذکور با استفاده از روش کمترین مربعات خطا برای منطقة مورد مطالعه واسنجی گردید. در مقایسة آماري نتایج ارزیابی روش‌های تجربی برآورد رواناب در مقایسه با ارتفاع رواناب ناشی از آمار درازمدت از شاخص‌های میانگین انحراف، میانگین اختلاف و مجذور میانگین مربع خطاها استفاده گردید. بررسی‌ها نشان داد در حالت با اعمال ضریب، مناسب‌ترین روش ها به ترتیب روش های انجمن تحقیقات کشاورزی هندوستان، تورک، لیسی، جاستین، سازمان هواشناسی جهانی و کوتاین و در حالت بدون اعمال ضریب، مناسب‌ترین روش ها به ترتیب لیسی، سازمان هواشناسی جهانی، ایکار، جاستین، کوتاین، خوزلا و تورک بودند.

کلمات کلیدی : رواناب سالانه رودخانه کر مدل‌های تجربی بارش