بررسی پراکنش مکانی فرسایش آبکندی در اراضی دیم حوزه آبخیز قرنقوچای

بررسی پراکنش مکانی فرسایش آبکندی در اراضی دیم حوزه آبخیز قرنقوچای

علی رضا واعظی1 یاسین صالحی2 اودوز بخشی راد3

1) استاد گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان
2) دانشجوی دکتری گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان
3) دانشجوی دکتریگروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان

کد IOI مقاله : XCHK-EEDCZ
محل انتشار : چهاردهمین همایش ملی علوم و مهندسی آبخیزداری ایران(wms98.ir)
چکیده :
    تعیین پراکنش مکانی در فرسایش آبکندی اولین گام در مدیریت خاک برای کنترل تخریب آن و کاهش عملکرد در زمین های زراعی میباشد. این رویکرد به ویژه در اراضی دیم مناطق نیمهخشک که در آنها فرسایش آبکندی میتواند به شدت تولید محصول را کاهش دهد بسیار مهم است. بنابراین این پژوهش به منظور بررسی پراکنش مکانی فرسایش آبکندی در اراضی دیم حوزه آبخیز قرنقوچای در شمال غرب ایران انجام پذیرفت. تشکیل فرسایش آبکندی در 900 کیلومترمربع از اراضی دیم مورد مطالعه قرار گرفت و ویژگیهای آنها شامل عمق، عرض، طول و مساحت سطح زهکش در 36 شبکه در سطح 1 کیلومترمربع تعیین گردید. تغییرات مکانی تشکیل آبکندها با استفاده از تجزیه و تحلیل آنالیز سمی-واریوگرام و با استفاده از برازش مدل های تجربی به دست آمد. نتایج نشان داد مدل گوسی میتواند به طور گستردهای توزیع مکانی فرسایش آبکندی را تبیین کند. این مدل کمترین ریشه مجموع مربعات (55 / 1) و بالاترین ضریب تبیین (72 = R2) را نشان داد کمترین واریانس تغییرات مکانی فرسایش آبکندی در بخش مرکزی منطقه مورد مطالعه مشاهده گردید و مقدار آن در مرزهای منطقه افزایش یافت. این مدل توانست تغییرات مکانی فرسایش آبکندی را تا محدوده مؤثر 69 / 5 کیلومتر تخمین بزند.

کلمات کلیدی : سمی واریوگرام حجم آبکند واریانس تخمین اثر قطعه ای فرسایش خاک