مهندسی دفع آب‌های سطحی در دورۀ هخامنشی: نمونۀ موردی ساختمان A در برزن جنوبی تخت‌جمشید

مهندسی دفع آب‌های سطحی در دورۀ هخامنشی: نمونۀ موردی ساختمان A در برزن جنوبی تخت‌جمشید

علی اقرء1

1) دانشجوی کارشناسی ارشد برنامه ریزی شهری و منطقه ای، دانشگاه شیراز -

کد IOI مقاله : XCZE-EDCZK
محل انتشار : سومین کنگره بین المللی علوم، مهندسی و تکنولوژی - هامبورگ(germanconf.com)
چکیده :
    حفاظت از آثار تاریخی نیازمند برنامه‌ریزی مدون و جامعی است که به واسطه آن بتوان آینده را از نحوۀ عملکردمان آگاه سازیم و این وظیفه را به قضاوت آنها بسپاریم. اما حفاظت بدون الگوی فنی، بدل به طرحی مخرب می¬گردد که نه تنها امر حفاظت را هدفمند نمی‌کند بلکه به تخریب و تاثیر عوامل مخرب بر حفاظت از آثار تاریخی نیز کمک می‌کند. از منظر زمین¬ریخت¬شناسی نیز می‌توان الگوهایی را تدوین نمود که مبتنی بر اصل حفاظت باشد. الگوی شیب زمین و وضعیت آب¬های سطحی در محوطه¬های مختلف باستانی از مواردی است که می‌تواند عاملی مخرب در چنین مکان‌هایی باشد. شناخت شیب و برنامه¬ریزی، کنترل و مدیریت وضعیت آب‌های سطحی در مناطق مختلف، به دلیل مخرب بودن این عنصر در مدت زمان طولانی بسیار حائز اهمیت است. الگوی شیب طبیعی زمین جهت حرکت آب را مشخص می‌کند و حضور آثار باستانی در مسیر آن باعث تخریب و فرسایش آنها و در یک کلمه تاثیر و تاثر مخرب هر دو بر هم یعنی آب و بنای تاریخی می‌شود. از جملۀ این محوطه‌های باستانی می‌توان به مجموعۀ برزن‌جنوبی تخت‌جمشید اشاره کرد که پس از کاوش‌های باستان‌شناختی و مرمت آن در سال 1352-1347 خ، این مجموعۀ ارزشمند دورۀ هخامنشی طی گذشت سالیان و تاثیر عوامل مخرب از جمله تاثیر روان¬آب¬ها به آواری مبدل گردید. مدیریت رفتار آب¬های سطحی و هدایت آن و نظارت بر رفتار آن در راستای حفاظت از آثار باستانی امری حیاتی است. همانگونه که هخامنشیان این امر را به نحوی شایسته انجام داده‌اند و نوع سامانۀ دفع آب مجموعۀ برزن‌جنوبی تخت‌جمشید گواه این موضوع است. این مقاله میکوشد با توجه به شناختی اولیه در خصوص وضعیت شیب مجموعۀ برزن‌جنوبی به منظور حفظ سازه‌های معماری موجود از گزند آب¬های سطحی پس از خواناسازی در ساختمان‌های موجود و آشنایی با نوع سامانۀ دفع آب‌های سطحی، از قابلیت‌های مهندسان باستانی کمک گرفته و پس از مرمت هر بنا، این طرح‌ها را اجرایی کند.

کلمات کلیدی : تخت‌جمشید برزن‌جنوبی ساختمان a دفع آب‌های سطحی الگوی شیب