ویژگی های موثر تاب آوری کالبدی شهر و تعیین میزان اهمیت آنها در افزایش تاب آوری کالبدی شهر

صدیقه میمندی پاریزی¹ محمد طالعی²

1) عضو هیأت علمی دانشگاه صنعتی سیرجان، دانشجوی دکتری رشته سیستم های اطلاعات مکانی، دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی
2) استاد دانشکده مهندسی نقشه برداری، دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی

کد IOI مقاله : XDCB-FDHBK
محل انتشار : هفتمین کنگره سالانه بین المللی عمران، معماری و توسعه شهری(7icsau.com)
چکیده :
    در شرایط امروزکره زمین که مخاطرات، خسارات، ریسک¬ها و عدم¬قطعیت¬ها درحال رشد هستند، تاب¬آوری به عنوان مفهوم و رویکردی جدید در مواجهه با اختلالات، سوانح و تغییرات در حال افزایش معرفی می¬شود. بهبود تاب¬آوری شهرها به عنوان سیستم¬هایی پیچیده، می¬تواند منجر به ذخیره حجم انبوهی از منابع انسانی، اقتصادی، اجتماعی و فیزیکی از طریق کاهش ریسک و مخاطرات، مقابله و بازسازی سریع شود. اما با وجود گذشت بیش از چهار دهه از تحقیقات اولیه در مورد تاب¬آوری، هنوز این مفهوم فاقد درک جامع و کاربردی در حوزه¬های مختلف و علی الخصوص بٌعد فیزیکی و فرم شهراست، با وجود اینکه بٌعد کالبدی و فیزیکی شهرها پیامدهای قابل توجهی بر ظرفیت و توانایی آن¬ها برای رویارویی با رخدادهای متنوع و شرایط در حال تغییر را دارد. لذا هدف این پژوهش بسط و تدقیق بیشتر تاب¬آوری کالبدی شهر، از طریق بررسی و تعیین ویژگی¬های موثر تاب¬آوری کالبدی شهر، مفهوم¬سازی این ویژگی¬ها و همینطور بررسی اهمیت و جایگاه هریک از این ویژگی¬ها در راستای افزایش تاب¬آوری کالبدی شهر می¬باشد. برای رسیدن به این اهداف از مطالعات کتابخانه¬ای گسترده، روش دلفی و روش تحلیل سلسله مراتبی (AHP) استفاده گردیده است. نتایج نشان می¬دهد که میزان مقاومت یا استحکام اجزا کالبدی شهر بالاترین میزان تأثیر و تنوع در اجزا کالبدی شهر کمترین میزان اهمیت و تأثیر در راستای افزایش تاب¬آوری کالبدی شهر را داراست. این نتایج می¬تواند برنامه¬ریزان را در برنامه¬ریزی¬های مکانی و کاربری اراضی، همچنین مدیران را در سیاست¬های تقلیل خطر بحران و افزایش تاب¬آوری کالبدی شهر یاری نماید.

کلمات کلیدی : تاب¬آوری کالبدی شهر مخاطرات طبیعی روش دلفی تحلیل سلسله مراتبی(ahp)