بررسی عملکردهاي محوري مرکز محله (پژوهش موردی: مرکز محله اوچدکان ـ اردبیل)

بررسی عملکردهاي محوري مرکز محله (پژوهش موردی: مرکز محله اوچدکان ـ اردبیل)

جمال‌الدین مهدی‌نژاد1 مريم حسني قره‌تپه2

1) دانشیار، گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه شهید رجایی تهران، تهران،
2) پژوهشگر دکترای معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی تهران،

کد IOI مقاله : XDCB-FEBKD
محل انتشار : هفتمین کنگره سالانه بین المللی عمران، معماری و توسعه شهری(7icsau.com)
چکیده :
    در اين پژوهش ضمن بررسي تعاريف مختلف محلات از منظر نگرش‌هاي گوناگون، ارتباطات به‌عنوان محوري‌ترين عملکرد زندگي محله‌اي و مرکز محله به‌عنوان شاخص‌ترين بستر تجلي اين عملکرد در سطح محله معرفي مي‌شود. بررسي اسناد و مدارک موجود و نيز برداشت‌هاي ميداني انجام شده در رابطه با مرکز محله اوچدکان نشان مي‌دهد که اين محله ضمن تبعيت از اصول سازماندهي فضاهاي شهري ايراني در ساختار کالبدي و دارا بودن کاربري‌هاي خاص مرکز محله‌هاي ايران، عملکرد ارتباطي وسيعي در سطح چندين محله داشته است. لذا بازشناسي عملکرد محوري در رابطه با اين مرکز محله به معناي بازشناسي عملکرد وسيع ارتباطي آن در سطحي وسيع‌تر از سطح خود محله و در برخي زمينه‌ها در سطح مجموع بافت قديم شهر مي‌باشد. مرکز محله اوچدکان به‌علت محل جانمايي خاص (نزديکي به لبه محله و بازار) و سطح عملکرد فرامحله‌اي که در گذشته با حضور کاربري‌هايي چون مسجد بزرگ، حمام و فضاي باز وسيع‌تر (نسبت به ساير مرکز محله‌ها) داشته است، نقش مرکز محله اصلي را براي محله ايفا مي‌نموده است. هم‌اکنون نيز اين مرکز محله به‌رغم کاهش نقش ارتباطي‌اش نسبت به گذشته، به‌واسطه قرارگيري در لبه ارتباطي محله، همچنان پتانسيل لازم را براي پذيرش نقش فرامحله‌اي دارد. نتايج نظرسنجي از ساکنين بافت کهن و همين‌طور اهالي محله اوچدکان، حاکی از آنست که اکثريت غالب مردم تمايل به ارتباطات دارند و کاربری پیشنهادی آن‌ها برای مرکز محله اوچدکان در مجموع «مرکز اجتماعات اهالي بافت کهن» است.

کلمات کلیدی : عملکردهاي محوري محله مرکز محله بافت کهن ارتباطات اوچدکان اردبیل