طراحی مرکز محله با تأکید بر مبانی طراحی فضاهای عمومی فراگیر در جهت ایجاد محله دوستدار سالمند مطالعه موردی: محله ایوانک- تهران

ونوشه سلیمی¹ پدرام پورحسینی²

1) کارشناسی ارشد معماری، دانشگاه آزاد واحد نور،
2) کارشناسی ارشد طراحی شهری،دانشگاه تهران،

کد IOI مقاله : XDCB-GCEBG
محل انتشار : هفتمین کنگره سالانه بین المللی عمران، معماری و توسعه شهری(7icsau.com)
چکیده :
    امروزه توجه به فضاهای عمومی فراگیر در راستای ارتقای کیفیت زندگی و مشارکت حداکثری همگان از اولویت‌های اصلی در فرایند طراحی شهری و معماری است، با توجه به آن که کاهش توانایی‌های جسمی و تغییر در نیازهای روانی- اجتماعی از جمله بازخوردهایی است که شخص سالمند با آن روبرو می‌باشد. این روند طبیعی، گاه به خارج شدن طیف وسیعی از افراد جامعه از فرآیند اجتماعی و همچنین گوشه نشینی و کاهش تعاملات اجتماعی سالمندان منجر می‌شود. از این رو در این پژوهش سعی بر آن است تا با ایجاد فضاهای جمعی از جمله مراکز محلی فعال و پویا گامی درجهت ایجاد فضاهای دوستدار سالمند برداشته شود. در این میان پرداختن به مقوله مشارکت سالمندان در فعالیت های جمعی مرکز محلات از اهمیت زیادی برخوردار است. پژوهش کاربردی حاضر با استفاده از ترکیبی از روش‌های توصیفی ـ تحلیلی انجام شده است. مبنای نظری این تحقیق در حوزه روانشناسی شناختی علم پیری شناسی و نظریه رشد اریک اریکسون و نظریه کیفیت زندگی هیوجز می‌باشد . جامعه آماری پژوهش را سالمندان دارای سن60 به بالا ساکن در محله ایوانک تشکیل می‌دهد. نتایج پژوهش نشان داد کمبود و ضعف کمی و کیفی فضاهای رفاهی، تفریحی، بهداشتی و امنیتی مورد نیاز سالمندان و همچنین عدم توجه به خواسته‌های سالمندان در طراحی فضاهای مراکز محله ، مانع تحقق ‌پذیری شهر دوستدار سالمند در محدوده مطالعاتی هستند و لازم است این مسائل و مشکلات با اتخاذ تدابیر لازم تا حد قابل توجهی مرتفع شوند، چرا که بر طرف نشدن نیازهای سالمندان به عنوان قشر آسیب پذیر باعث به حاشیه رانده شدن آنها می‌شود و لازم است نیازها و خواسته‌های آن‌ها تا حد قابل توجهی برآورده شود.

کلمات کلیدی : مرکز محله فضای عمومی فراگیر طراحی شهری فضای دوستدار سالمند