مفهوم و اهمیت دانش بومی با تاکید بر توسعه روستایی
مفهوم و اهمیت دانش بومی با تاکید بر توسعه روستایی
سید حسین شاهد1 ابراهیم فتحی نیا2
1) دکتری جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، (گرایش : برنامه ریزی فضایی و کارآفرینی)، دانشگاه شهید بهشتی تهران، ایران
2) دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، (گرایش :برنامه ریزی فضایی کارآفرینی)،دانشگاه تهران،ایران
کد IOI مقاله
:
XDCB-GDAKH
محل انتشار :
هفتمین کنگره سالانه بین المللی عمران، معماری و توسعه شهری(7icsau.com)
چکیده :
دانش بومی بخشی از سرمایه ملی هر کشوری بوده و اهميت آن به اين دليل است كه اساس و بنیادي را براي تصميم گيري در سطح ملي فراهم مي آورد. دانش بومی ریشه در تجربه قرنها ی گذشته دارد و تا وقتی که جامعه پا برجاست به عنوان پایه ی فرهنگی و فنی آن به تکامل خود ادامه می دهد در حقیقت در جوامع محلي دانش بومی اقدام به شناسايي مشكلات كرده و در جهت خلق نوآوریها و تحول آنها گام برمي دارند در واقع دانش بومي حاصل فرايند يادگيري تجربي و آزمون و خطاي چند هزار ساله هر جامعه در ارتباط با محيط پيرامون خود است. بديهي است كه اين دانش بيانگر كنش و واكنش انسان با محيط است و آيينه تمام نمايي از ويژگي هاي اقليمي و خصوصيات گياهي و جانوري هر منطقه و از آن مهمتر روابط متقابل آنها با هم و با انسان است. با در اختيار داشتن اين اطلاعات ارزشمند كه در هيچ آزمايشگاه ديگري قابل حصول نيست، جامعه روستایی در راه توسعه گام برداشته است. باید در نيم قرن اخير، دانش رسمي و نوين، فناوري هاي جديد و كارآمدي را در كليه ي فعاليت هاي توليدي و كشاورزي پديد آورده كه موجب تحولات اساسي در فر آيند توليد و عرضه در زندگي بهره برداران كشاورزي و روستاييان شده است. در همين حال، به كارگيري برخي از فناوري ها، معضلاتي را در عرصه هاي زيست محيطي، توليدي و اجتماعي ايجاد كرده و موجب دغدغه هاي فكري انديشمندان و طراحان توسعه شده است . يكي از گزينه هاي مورد نظر در پاسخ گويي به اين دغدغه ها، رجوع به دانش تجربي گذشتگان است ، بهره گيري از « خردتجربي انباشته و تاريخي » بهره برداران محلي كه اصطلاحًا دانش بومي نام گرفته است،. تجربه نشان می دهد که دانش بومی نه تنها با دانش رسمی تعارض و تناقض ندارد بلکه می تواند مکمل آن باشد.
کلمات کلیدی : دانش بومی توسعه روستایی توسعه پایدار