مروری بر تاب آوری شهری درکلان شهرها با رویکرد ایمنی

محمدرضا بیگدلی¹

1) کارشناسی ارشد رشته مدیریت (HSE) دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی

کد IOI مقاله : XDCB-GDBKA
محل انتشار : هفتمین کنگره سالانه بین المللی عمران، معماری و توسعه شهری(7icsau.com)
چکیده :
    با افزایش بلایای طبیعی و انسانی و پیامدهای گسترده‌ی آنها، نیاز به تاب‌آورتر شدن جوامع و دولت‌ها و مدیریت شهری بیش از پیش احساس می‌شود. این امر موجب شده است که تاب‌آوری، به عنوان بزرگ‌ترین چالش شهری در عصر حاضر قلمداد گردد. تاب آوری مفهوم جدیدی در طراحی شهری است که رویکرد اصلی آن طراحی با آسیب پذیری کمتر و انعطاف پذیری بیشتر برای شهر ها در برابر تنش ها و حوادث است به گونه ای که یک شهر تاب آور، شهری آماده است که در مواقع اضطراری به سرعت به شرایط جدید پاسخ داده و با کمترین آسیب به کار خود ادامه می دهد.پیامدهای مخرب تحریم‌های بین المللی اخیر بر اقتصاد ایران نشان دهنده تاب‌آوری پایین اقتصاد ملی در مواجهه با بلایای طبیعی و شوک‌های خارجی است. از این رو کشور ایران، بیش از سایر کشورها با چالش‌ها و بحران‌های سیاسی، اقتصادی و اجتماعی دست و پنجه نرم کرده و در آینده نیز با آنها روبه‌رو خواهد بود. در واقع، در دو سه دهه اخیر، فرصت مناسبی برای توسعه پایدار جهانی ایجاد شده است. در این میان، تابآوری و پایداری اهداف اصلی شهرهای آینده خواهند بود. عواقب جبران ناپذیر حوادث طبیعی و آسیب های اجتماعی، اقتصادی و زیست محیطی شهرهای معاصر موجب شده تا مفاهیم پایداری و تاب آوری تا حد زیادی به هم مرتبط شوند.در میان موضوعات تاب‌آوری، تاب‌آوری شهری با نگاه ایمنی کمتر مورد پژوهش قرار گرفته است. این مقاله با هدف بررسی مبانی نظری و ادبیات تحقیق موجود در مورد تاب‌آوری تدوین شده است. در این مقاله، ابتدا واژه‌کاوی و تبارشناسی تاب‌آوری مورد بررسی قرار گرفته است، سپس به مفهوم تاب‌آوری در سطوح فردی، سازمانی، اجتماعی و تاب اوری ایمنی در بلایا و هم‌چنین برخی از شاخص‌های تاب‌آوری پرداخته شده است. نهایتاً، خلاءها و شکاف‌های موجود در ادبیات تحقیق و وضعیت کلان شهرها در زمینه تاب آوری مورد بررسی قرار گرفته است .در نهایت این نتیجه حاصل گردید که یک شهر با تاب آوری قابل قبول و همه جانبه مشخصات گوناگونی دارد. از قبیل پیروی همه جانبه از قوانین معقول ساخت و ساز، وجود گروه های محلی فراگیر، اختیار و قدرت الزام برای حضور مردم در تصمیم گیری و برنامه ریزی شهر، توانایی مقابله سریع، اجرای راهکار های بازیابی فوری و بسیاری خصوصیات دیگر که می بایست مدنظر قرار گیرد.

کلمات کلیدی : تاب آوری ایمنی تاب آوری شهری