مدیریت زیست محیطی گردشگری متکی به طبیعت در شهرستان کرمان با استفاده از روش ارزیابی چند معیاره مکانی

سولماز کیانی¹ افشین دانه کار² رزیتا شریف پور³ احمد بهره بر⁴

1) کارشناس ارشد مدیریت محیط زیست، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد بندرعباس، ایران
2) عضو هیئت علمی گروه محیط زیست ، دانشگاه تهران، ایران
3) گروه محیط زیست دانشگاه آزاد سلامی، واحد بندرعباس، ایران
4) مدرس گروه ایمنی، بهداشت و محیط زیست دانشگاه غیر انتفاعی فراز گچساران، ایران

کد IOI مقاله : XDCD-EHDKC
محل انتشار : پنجمین کنفرانس بین المللی پژوهش های کاربردی در علوم و مهندسی - آمستردام (5carse.com)
چکیده :
    استفاده از قابلیت های طبیعت گردی شهرستان کرمان با تکیه بر دید محیط زیستی مستلزم برنامه ریزی کل گرا و جامع نگر می باشد. هدف مطالعه حاضر، برنامه ریزی گردشگری متکی به طبیعت در شهرستان کرمان انتخاب شد. در گام نخست از تجربیات جهانی و داخلی برای دستیابی به مجموعه ای از معیارهای گزینش عرصه های مناسب گردشگری متکی به طبیعت در شهرستان استفاده شد. جمع بندی مطالعات فوق و تعیین معیارهای گزینش عرصه های مناسب گردشگری متکی به طبیعت در شهرستان کرمان با استفاده از روش دلفی انجام شد. این تلاش به معرفی 11 معیار و 39 زیرمعیار انجامید که هر معیار با استفاده از روش فرایند تحلیل سلسله مراتبی AHP و از طریق نرم افزار Expert Choice وزن دهی و اولویت بندی شد. مطابق نتایج به دست آمده، به ترتیب معیارهای اهمیت تفرجگاهی، منابع آب، پوشش گیاهی، اقلیم، عوامل مدیریتی، حیات وحش، حساسیت محیط، سیمای فیزیکی سرزمین، جنبه های اقتصادی و ویژگی های خاک به ترتیب معیارهای اصلی پهنه های گردشگری متکی به طبیعت در محدوده مورد مطالعه است. هر معیار با یک تا شش زیرمعیار و هر زیرمعیار با یک شاخص قابل اندازه گیری و نقشه سازی بود. زیرمعیارهای دما، تابش، باد و درصد رطوبت برای تعیین اقلیم آسایش گردشگری و محدودیت زمانی مورد استفاده قرار گرفت. برای زیر معیارهای مکانی سابقه حفاظت، تسهیلات، منابع تفرجی طبیعی و تاریخی، عوامل تهدید، امنیت، جمعیت، میزان، کیفیت و نوع منبع آب، تراکم، وسعت و ترکیب پوشش گیاهی در محیط GIS نقشه های موضوعی تهیه شد. این نقشه ها با استفاده از روش ارزیابی چند معیاره مکانی (SMCE) برای گزینش مکان های مناسب گردشگری متکی بر طبیعت استفاده و پهنه های مناسب در منطقه مورد مطالعه شناسایی شد. در نهایت پهنه های ایجاد شده در 5 طبقه دراری توان بسیار مناسب، مناسب، متوسط، نامناسب و بسیار نامناسب طبقه بندی شد.

کلمات کلیدی : گردشگری متکی بر طبیعت فرایند تحلیل سلسله مراتبی معیارهای محیط زیستی ارزیابی چند معیاره مکانی شهرستان کرمان