بررسی روان¬شناختی نماد رنگ در دیوان صائب

بررسی روان¬شناختی نماد رنگ در دیوان صائب

دکتر ندا یانس1 دکتر کامران پاشایی فخری2

1) دکتری زبان و ادبیات فارسی، مدرس دانشگاه چرخ نیلوفری آذربایجان
2) دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، ایران، تبریز

کد IOI مقاله : XDDB-FADFA
محل انتشار : همایش ملی نگارش و ویرایش زبان فارسی(farsiuma.ir)
چکیده :
    یکی از موثّرترین ابزارهای آفرینش هنر ـ ادبی، رنگ است. با آن¬که حضور این عنصر در گذشته ادبیات فارسی، گوناگونی امروزه را دارا نبود؛ امّا همواره نقشی مهمّ و تعیین¬کننده، در القای مفاهیم به مخاطب و تصویرسازی¬های ادبی؛ به ویژه در حوزه شعر داشته است. بررسی میزان و نحوه کاربرد انواع رنگ در شعر سبک هندی، کوششی است راهگشا برای ورود به دنیای عواطف و اندیشه¬های شاعران این سبک و نیز آگاهی از کیفیت چیرگی آن¬ها در استفاده از شگردهای ادبی و هنری. براین اساس، هدف این پژوهش، تحلیل کارکرد انواع رنگ¬ها در اشعار «صائب تبریزی»؛ از برجسته¬ترین نمایندگان سبک هندی است. بررسی غزل¬های¬ وی از این منظر، می¬تواند به شناسایی بخش مهمّ دیگری از ذهنیّات و ویژگی¬های شعری¬اش بینجامد. در شعر صائب عمدتاً از رنگ¬های سرخ، سیاه، سفید و سبز سخن رفته است که استفاده از رنگ¬ها گاه مستقیم است و از خود رنگ نام برده می¬شود و گاه نیز لوازم آن جلوه¬گر می¬شوند. براساس این پژوهش، رنگ یکی از عوامل مهمّ در آفرینش¬های هنری است که برخاسته از جنبه¬های اجتماعی و روان¬شناختی اوست.

کلمات کلیدی : رنگ روان¬شناسی رنگ¬ها سبک هندی صائب تبریزی