رهيافت¬های روایی مولانا در دفتر دوم براساس نظریه منطق گفت و گويي باختین
رهيافت¬های روایی مولانا در دفتر دوم براساس نظریه منطق گفت و گويي باختین
زهرا قلیپور بلسی1 سعیده خادمی2 محمود رنجبر3
1) کارشناس ارشد زبان و ادبیات فارسی گرایش نظریه و نقد ادبی دانشگاه گیلان.
2) کارشناس ارشد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه محقق اردبیلی .
3) دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه
کد IOI مقاله
:
XDFH-FFDEF
محل انتشار :
چهارمین همایش یگانگی و بیگانگی در عرفان مولانا(molanauma.ir)
چکیده :
نظام فكرى بشر همواره در تقابل بين دو رهیافت در حوزههاى مختلف است. گفتوگو (مكالمه)گرایی در برابر جزمگرایی، دگرمفهومی در برابر اقتدارطلبی و.. فرایند پدیدار شدن این نظام در بستري به نام کارناوال و با رهیافت در هم شکستن نظام جزمگرای دو قطبی امکانپذیر است. مولوي در مثنوی با ايجاد نمود های ارتباطی در بیان خود مانند گفتار، چندصدایی و گفتوگومحوری به فروپاشی اقتدار و نظم حاکم در ساختار اجتماع حكايتها ميپردازد. او همچون باختین با طرح ایدههای یادشده به ستیز با مطلق اندیشی در روابط اجتماعي زمانه خويش رفت. وي براي برچيده شدن نظام طبقاتی و در خدمت گرفتن زمان و مکان در تعاملات اجتماعی، جهان تودرتوی قصه را با مکالمهگرایی، چند صدایی و دگر مفهومی می آمیزد. در این پژوهش به روشی توصیفی- تحلیلی ضمن توصيف نظر باختين در منطق مکالمه گرایی، مؤلفههای روایی در مثنوی را نشان دادهايم. نتايج نشان ميدهد مولوی با شبکهسازی خلاقانه عناصری چون مرگ، زندگی و قدرت و بیقدرتی با بهرهگیری از قصههای مبتنی بر چندصدایی، گروتسک،کارناوال و دگرآوایی طرحی تازه از یگانگی و بیگانگی را برجسته میسازد.
کلمات کلیدی : باختین مولانا مثنوی معنوی منطق گفتوگویی کارناوال