رهيافت¬های روایی مولانا در دفتر دوم براساس نظریه منطق گفت و گويي باختین

رهيافت¬های روایی مولانا در دفتر دوم براساس نظریه منطق گفت و گويي باختین

زهرا قلیپور بلسی1 سعیده خادمی2 محمود رنجبر3

1) کارشناس ارشد زبان و ادبیات فارسی گرایش نظریه و نقد ادبی دانشگاه گیلان.
2) کارشناس ارشد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه محقق اردبیلی .
3) دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه

کد IOI مقاله : XDFH-FFDEF
محل انتشار : چهارمین همایش یگانگی و بیگانگی در عرفان مولانا(molanauma.ir)
چکیده :
    نظام فكرى بشر همواره در تقابل بين دو رهیافت در حوزه‏هاى مختلف است. گفت‌وگو ‎(مكالمه)گرایی در برابر جزم‎گرایی، دگرمفهومی در برابر اقتدار‌طلبی و.. فرایند پدیدار شدن این نظام در بستري به نام کارناوال و با رهیافت در هم شکستن نظام جزم‎گرای دو قطبی امکان‌پذیر است. مولوي در مثنوی با ايجاد نمود های ارتباطی در بیان خود مانند گفتار، چندصدایی و گفت‌وگومحوری به فروپاشی اقتدار و نظم حاکم در ساختار اجتماع حكايت‎ها مي‌پردازد. او همچون باختین با طرح ایده‎های یادشده به ستیز با مطلق اندیشی در روابط اجتماعي زمانه خويش رفت. وي براي برچيده شدن نظام طبقاتی و در خدمت گرفتن زمان و مکان در تعاملات اجتماعی، جهان تودرتوی قصه را با مکالمه‎گرایی، چند صدایی و دگر مفهومی می آمیزد. در این پژوهش به روشی توصیفی- تحلیلی ضمن توصيف نظر باختين در منطق مکالمه گرایی، مؤلفه‎های روایی در مثنوی را نشان داده‎ايم. نتايج نشان مي‎دهد مولوی با شبکه‌سازی خلاقانه عناصری چون مرگ، زندگی و قدرت و بی‌قدرتی با بهره‎گیری از قصه‎های مبتنی بر چندصدایی، گروتسک،کارناوال و دگرآوایی طرحی تازه از یگانگی و بیگانگی را برجسته می‎سازد.

کلمات کلیدی : باختین مولانا مثنوی معنوی منطق گفت‌وگویی کارناوال