رخساره‌ها، محیط رسوبی و فرآیندهای دیاژنزی موثر بر کیفیت مخزنی سازندهای ایلام و سروک در دو میدان هیدروکربنی جنوب شرق شیراز، حوضه زاگرس- فارس‌داخلی

علیرضا یامینی¹ دکتر سید حمید وزیری² دكترمهران عزیززاده³ دكتر داود جهانی⁴

1) دانشجوی دکتری زمین شناسی،رسوب شناسی،دانشگاه ازاد اسلامی واحد تهران شمال
2) استاد دانشگاه تهران
3) استاد دانشگاه تهران
4) استاد دانشگاه تهران

محل انتشار : سومین کنگره بین المللی مهندسی، فناوری و نوآوری(eticong.com/3rd)
چکیده :
ميدان‌های نفتی سروستان و سعادت‌آباد طاقدیسی است که به ترتیب در فاصله 80 و 120 كيلومتري، زون ساختمانی فارس داخلی جنوب خاور شهر شیراز و در فاصله 20 كيلومتري شهرستان سروستان قرار دارد. سازند‌های ایلام (سانتونین) و سروک (سنومانین- تورونین) واحد‌های سنگ‌چینه‌ای ضخیمی‌ از گروه بنگستان بوده که با دو گروه میکروفاسیس‌ پلاژیک و نریتیک در میدان‌های مذکور شناسایی شده‌اند. سازند سروک در این منطقه به طور متوسط از 200 تا 300 متر سنگ سنگ آهک قهوه‌ای روشن با تناوبی از مارن و سنگ آهک آرژیلی تشکیل شده و سازند ایلام با ضخامت متوسط 40 تا 60 متر از سنگ آهک قهوه‌ای روشن تا تیره و از بخش‌هایی شیل تشکیل شده که به طور ناپیوسته بر روی سازند سروک قرار گرفته است. با مطالعه 346 مقطع نازک میکروسکوپی در سازند سروک میدان سعادت آباد تعداد 18 و میدان سروستان 12 میکروفاسیس و در سازند ایلام هر دو میدان 8 میکروفاسیس شناسایی شد. گروه‌های میکروفاسیسی هر دو سازند عبارتند از رمپ درونیتا بیرونی و حوضه. با بررسی فراوانی میکروفاسیس‌ها و گروه‌های میکروفاسیسی، محیط رسوبی سازند سروک یک رمپ هموکلینال و محیط رسوبی سازند ایلام به دلیل فراوانی بسیار بالای میکروفاسیس‌های سدی رمپ دیستالی استیپند شناسایی شده است. سه محیط دیاژنزی در سازند‌های ایلام و سروک قابل شناسایی است: 1- دیاژنز محیط دریایی (میکرایتی شدن، آشفتگی زیستی) 2-دیاژنز محیط جوی (ائوژنتیک و تلوژنتیک: انحلال قالبی و واگی، برشی شدن انحلالی) و 3- دیاژنز محیط تدفینی (استیلولیتی شدن،دولومیتی شدن، سیمان‌های دفنی، ایجاد شکستگی‌ها، پیریتی شدن، انحلال تدفینی). با اجتماع فرآیندهایی نظیر تغییرات جهانی سطح آب دریا و زمین‌ساخت محلی (جنبش‌های نمکی و گسلش) سازند‌های سروک و ایلام حداقل دوبار در اقلیم گرم و مرطوب کرتاسه رخنمون یافته اند و شواهد این رخنمون‌ها به صورت انحلال و آبشویی گسترده و تشکیل میکروکارست در محل ناپیوستگی‌های سنومانین-تورونین و تورونین میانی مشاهده می‌شود. سازند ایلام علی رغم داشتن شواهد انحلال انتخاب کننده فابریک و غیر انتخاب کننده فابریک در میکروفاسیس‌های دانه‌پشتیبان، در مقایسه با میانگین تخلخل در زون بندی‌های مخزنی، کیفیت مخزنی قابل توجهی را نشان نمی‌دهد.
کلمات کلیدی : رخساره‌ محیط رسوبی فرآیندهای دیاژنزی کیفیت مخزنی سازنده ایلام سازنده سروک