نقش طراحی شهری در ارتقاء کیفیت فضاهای عمومی در سکونتگاه های غیررسمی با رویکرد امنیت ( محله آخماقیه شهر تبریز )

زیبا مهران¹ محمدرضا خطیبی²

1) فارغ التحصیل کارشناسی ارشد طراحی شهری،دانشگاه آزاد اسلامی واحد قزوین ،ایران
2) استادیار گروه شهرسازی ،دانشگاه آزاد اسلامی واحد قزوین ،ایران

کد IOI مقاله : XDHE-FGCZA
محل انتشار : ششمین کنفرانس بین المللی پژوهش در علوم و مهندسی و سومین کنگره بین المللی عمران، معماری و شهرسازی آسیا(6icrsie.com)
چکیده :
    از آنجا که حیات شهری با حضور ورونق فضاهای عمومی معنا می یابد، کیفیت چنین فضاهایی، به عنوان معیار کیفیت زندگی شهری به طور عام و در شهرهای خودانگیخته به عنوان معیار تکوین مفهوم شهر به طور خاص، بیش از پیش در نظر گرفته می شود. اين پديده، تجلي فقـدان بـرآورده شـدن نيـاز مسكن و سرپناه اقشـار كم درآمدي است كه در فضاي رسـمي و برنامه ريزي شده شهر جايي ندارنـد. شهر تبریز نیز همچون دیگر شهرهای بزرگ ایران از مواجه شدن با این پدیده مستثنی نبوده و ساکنان و مدیران شهری آن، مشکلات مربوط به اسکان غیر رسمی را به دوش میکشند. هدف از این پژوهش ، بررسی و تحلیل شیوه شکل گیری و دگرگونی فضاهای عمومی سکونتگاه های غیررسمی ،مرتبط با نحوه ی زندگی ساکنان در طول دوره های مختلف زیست است. تحليل داده هاي تحقيق نشان ميدهد كه در به وجود آوردن پديده ي اسكان غيررسمي در آخماقیه ، عواملي ازجمله مهاجرپذيري و اسكان تعداد زيادي از مهاجران تهيدست دراين ناحيه كه عمدتاً ناشي از اقتصاد سياسي فضاست مؤثر مـيباشـد همچنین در این پژوهش با تکیه بر بازخوانی روند شکلگیری و دگرگونی فضاهای عمومی آخماقیه ، به دگرگونی اجتماعی این کانون توجه شده است و بر این اساس سعی شده تا از طریق ملحوظ داشتن مفاهیم . از مهمترین ویژگی ها و خصوصیات عمومی این محله میتوان به عدم پیوستگی کالبدی فضاها،فرسودگی نسبی کالبدی،محصوریت کم فضا،عدم تعبیه مبلمان شهری مناسب،امنیت ذهنی شهروندان و نبود مراکز عمده خرید اشاره کرد. با توجه به اطلاعات کسب شده از طریق یرداشت میدانی و مصاحبه و سپس با استفاده از سیاست راهبرد و اهداف ، گزینه ی پیشنهادی ارائه شده است. امید است پژوهش حاضر در واقع بتواند با بهره گیری از اصول طراحی شهری موجبات ارتقای کیفیت فضاهای عمومی در کانونهای زیستی خودانگیخته نظیر محله آخماقیه تبریز را فراهم آورده و باعث افزایش امنیت ساکنین و شهروندان شود.

کلمات کلیدی : کیفیت فضاهای عمومی سکونتگاه های غیررسمی امنیت محله ی آخماقیه