باغ ایرانی از منظر قرآن و تاثیر آن برسلامتِ روان انسان
باغ ایرانی از منظر قرآن و تاثیر آن برسلامتِ روان انسان
جواد اکبری1 فاطمه قاسمی2
1) کارشناس ارشد معماری، مشهد، ایران -
2) دانشجوی کارشناسی مهندسی معماری، موسسه آموزش عالی فردوس، مشهد، ایران-
کد IOI مقاله
:
XDHE-GAHFF
محل انتشار :
ششمین کنفرانس بین المللی پژوهش در علوم و مهندسی و سومین کنگره بین المللی عمران، معماری و شهرسازی آسیا(6icrsie.com)
چکیده :
عناصر معماری منظر سرشار از رویکردهای متفاوت معمارانه است. تناسبات، تضادها، تقارن ها، تعالی و دیگر پارامترهای زیبایی شناسی نیز در آثار معماری منظر همچون سایر هنرها چشمگیر است. اما رویکردهای کارکردی عناصر معماری منظر در بسیاری از موارد دیده نشده است. به همین منظور ارتباط میان چشم انداز و سلامت انسان در تحقیقات و در سطح جهانی بسیار مهم تلقی شده و اهمیت روز افزون پیدا می کند از طرفی لذت بردن از این چشم اندازها ویژگی منحصر به فرد انسان است بدین معنا که انسان ذاتاً به طبیعت تمایل دارد و در کنار آن آرامش خاطر پیدا می کند و از طرف دیگر به وضوح می توان دریافت که معماری منظر فقط در راستای زیباسازی محیط گام برنمی دارد بلکه منظر و عناصر طبیعی را به گونه ای طراحی می کند که بر روان فرد تأثیر مثبت داشته باشد. مهمترین چیزی که باعث میشود تا مواهب مادی و معنوی زندگی در کام ما شیرین و لذتبخش شود، نعمت سلامتی است. متأسفانه ما انسانها تا فقدان آن را متوجه نشدهایم ارزش و قدر آن را ندانستهایم. ارزش و اهمیت سلامتی بهحدی است که در منابع دینی مکرراً آمدهاست. در بینش اسلامی پرداختن به چگونگی جهان پسین در دامنه وسیعی از منابع، از متون اولیه آن تا منابع عرفانی و احادیث و ادعیه؛ از توجّهی خاص برخوردار است. یکی از موضوعات، توصیف باغ بهشت است که در جای جای قرآن از آن نام برده شده است. در این مقاله، ابتدا به مطالعه عناصر اصلی باغ ایرانی پرداخته میشود. پس از آن با مطالعه بر روی دیدگاه حکمت اسلامی در مورد عناصر مذکور در قرآن و نمونه های باغ اسلامی، سعی شده است تا به مفهوم حکمی بهشت نزدیک شده و سپس با جستجو در متن قرآن و تفاسیر مربوط، که تصویر باغ در قرآن بر اصول و عناصر منظری خاص تکیه دارد، به چگونگی ارتباط باغ های ایرانی بر سلامتی انسان پرداخته شود. لذا در این پژوهش مسئله اصلی پاسخ به این است که آیا عناصر باغ های ایرانی می تواند بر روحیه و سلامت انسان تاثیر بگذارد؟ روش تحقیق از نوع کاربردی و توصیفی-تحلیلی است و در بخش گردآوری داده ها، از روش کیفی استفاده شده که برای استخراج مؤلفه ها از شیوه ی کتابخانه ای و اسنادی صورت پذیرفته است. یافته های این تحقیق نشان می دهد باغ ایرانی با عناصر کالبدی و معنایی خود مانند آب، نظام کاشت گیاهان ،تنوع فضایی، محورهای حرکتی و سلسله مراتب به نوعی حواس پنج گانه انسان را بر انگیخته و موجب حس آرامش و آسایش در انسان می شود.
کلمات کلیدی : باغ باغ در قرآن باغ ایرانی روحیه انسان سلامت انسان