عناصر اجتماعی تشکیل دهنده مدیریت مشارکتی سنتی بهره برداری از مرتع در عشایر رستم فارس

جلال یوسفی¹ محمدمهدی یوسفی² ام لیلا لشکری³

1) دکترای تخصصی جامعه¬شناسی اقتصادی و توسعه، مدرس دانشگاه و پژوهشگر مطالعات توسعه روستایی، تهران- ایران. E:
2) دکترای تخصصی جامعه¬شناسی اقتصادی و توسعه، معاونت تحقیق و توسعه استراتژیک مؤسسه نسیم صبح رویش، و پژوهشگر مسایل اجتماعی، تهران- ایران. E:
3) دکترای تخصصی جامعه شناسی گروه های اجتماعی، دانشگاه آزاد اسلامی تهران مرکزی، تهران. ایران Lashkari_pnu@ ahoo.com

کد IOI مقاله : XDHE-GCBCH
محل انتشار : ششمین کنفرانس بین المللی پژوهش در علوم و مهندسی و سومین کنگره بین المللی عمران، معماری و شهرسازی آسیا(6icrsie.com)
چکیده :
    این مقاله به بررسی شیوه¬های بهره¬¬برداری از مرتع در دانش بومی مردم عشایر رستم فارس در قبل از اصلاحات ارضی و تغییرات این شیوه بهره¬برداری و علل این تغییرات تا زمان حال می پردارد. در این مقاله از روش گراندد تئوری و تکنیک¬هایی ارزیابی مشارکتی روستایی، مصاحبه نیمه ساخت یافته، مشاهده، قدم زدن در میدان و بحث گروهی استفاده گردید. در این پژوهش مصاحبه با 22 نفر به اشباع نظری رسید. تجزیه و تحلیل داده¬ها از طریق کدگذاری صورت گرفت. در کدگذاری باز، از میان کلیه داده¬های گردآوری شده از میدان، 201 مفهوم شامل کلمات، پاراگراف¬ها و جملات، استخراج شد که با حذف زواید، 63 مفهوم به دست آمد. مفاهیم با رعایت ضوابط حاکم بر کدگذاری به 26 « خرده مقوله » تقسیم و در ادامه با به کارگیری همان روند، 17 «مقوله گسترده» به دست آمد و با روش گلوله برفی نسبت به انتخاب نمونه¬های آماری تا مرحله اشباع نظری در داده¬ها پرداخته و پس از تجزیه و تحلیل داده¬های گردآوری شده در میدان از طریق کدگذاری( باز، محوری و انتخابی) با انتخاب طبقه مرکزی به مدیریت مشارکتی سنتی بهره¬برداری از مرتع دست پیدا کرده و طبق نتیجه تجزیه و تحلیل داده¬های به دست آمده از میدان دو اتفاق مهم یعنی اصلاحات ارضی و ملی شدن جنگل¬ها و مراتع موجب به هم ریختگی این نظام بهره¬برداری گردید. بر همین اساس از داده¬های حاصله از میدان، نظریه «دارایی¬های مشترک در جامعه بومی و بهره-برداری متوازن از آن» و « توسعه از بالا و به هم ریختگی مدیریت مشارکتی سنتی بهره¬برداری از مرتع» ساخته شد.

کلمات کلیدی : دانش بومی مدیریت مشارکتی سنتی اصلاحات ارضی مرتع دارایی های مشترک توسعه از بالا