مطالعه تصویر رویش در سفالینه‌های زرین‌فام و مینایی دوران سلجوقی و ایلخانی با رویکرد رمانتیک

مطالعه تصویر رویش در سفالینه‌های زرین‌فام و مینایی دوران سلجوقی و ایلخانی با رویکرد رمانتیک

عطیه نتاج مجد1

1) عضو هیأت علمی مؤسسه آموزش عالی طبری بابل،

کد IOI مقاله : XDHE-GDFZB
محل انتشار : ششمین کنفرانس بین المللی پژوهش در علوم و مهندسی و سومین کنگره بین المللی عمران، معماری و شهرسازی آسیا(6icrsie.com)
چکیده :
    از غنی‌ترین هنرهای دوران سلجوقی می‌توان به سفالگری و تزئینات آن اشاره کرد که شیوه زرین‌فام و مینایی (که اساساً ماهیت آن ایرانی است) در آن دوران بسیار حرفه‌ای انجام می‌شد و تا دوران ایلخانی به نهایت زیبائی و ارزش بالای خود رسید. با ورود اسلام، به علت آموزه‌های دینی در باب دوری از تجمل‌پرستی و اصراف و پرورش ساده‌زیستی، استفاده از فلزات گران‌بها، در ساخت ظروف منبع شد و صنعت سفال‌سازی موردتوجه بیشتری قرار گرفت. نقوش نمادین برگرفته از طبیعت که نماد رویش و سرسبزی هستند، همواره جایگاه قابل‌توجهی در هنر ایران داشته‌اند. سؤالاتی که در این پژوهش مطرح شده است: چه عواملی در شکل‌گیری نقوش تزئینی مبتنی بر رویش در سفالینه‌های دوره سلجوقی و ایلخانی تأثیر گذاشته است. رویش در چه اشکالی در این نقوش ظاهر شده است و ویژگی‌ها و خصوصیات مشترک و مهم در این نقوش کدام‌اند؟ هدف آن است که با مطالعه و تحقیق موردی تعدادی از سفالینه‌های زرین‌فام و مینایی موزه ملی ایران در دوره یاد شده باتوجه‌به رویکرد و رمانتیک به تجزیه‌وتحلیل آن پرداخته شود. در این مطالعه از روش توصیفی - تحلیلی، استفاده شده و روش گردآوری اطلاعات به‌صورت کتابخانه‌ای بوده است. نتایج حاصل از این پژوهش حاکی از آن است که تزئینات بکار رفته در سفالینه‌های مذکور نشان از خلاقیت، آزادی، تفکر، ذوق و هنر والای سفالگری دارد و اساساً نقوش گیاهی جدای از مضمون و داستان نیست و همواره اسلام نقش اساسی در شکل‌گیری تفکرات و اندیشه‌های پیاده شده در نقوش ایفا کرده است.

کلمات کلیدی : رویش سفالینه زرین‌فام سفالینه مینایی سلجوقی ایلخانی