تحلیل وضعیت توزیع جهانی، ترکیب و فراوانی پسماندهای دریایی (با تاکید بر پلاستیک ها)

محمد ولایت زاده¹ حمیدرضا احمدی حیدری²

1) دانش آموخته کارشناسی ارشد، گروه ایمنی صنعتی، موسسه آموزش عالی کاسپین، قزوین، ایران.
2) دانش آموخته کارشناسی، گروه مهندسی تکنولوژی ایمنی صنعتی و محیط کار، دانشگاه علم و هنر، یزد، ایران.

کد IOI مقاله : XDHG-HCBAE
محل انتشار : دومین کنفرانس ملی مدیریت سبز پسماند(gmbtuma.ir/2nd)
چکیده :
    پسماندهای دریایی معمولاً در همه جای اقیانوس ها مشاهده می شوند. پسماندها از هر دو منبع خشکی و دریا، از کشتی‌ها و سایر تأسیسات در دریا، از منابع نقطه‌ای و پراکنده وارد دریاها می‌شوند و می‌توانند مسافت‌های طولانی را قبل از به گل نشستن طی کنند. پلاستیک ها معمولاً مهم ترین بخش پسماندهای دریایی را تشکیل می دهند. در سواحل، غالبا تراکم 1 مورد پسماند در متر مربع نشان داده شده است، اما پس از حوادثی نظیر طوفان و سیل یا به دلیل شرایط محلی تراکم پسماندها بسیار بالا مشاهده می شود. بقایای شناور دریایی از 0 تا بیش از 600 مورد در کیلومتر مربع متغیر است. در بستر دریا، فراوانی پسماندهای پلاستیکی به موقعیت مکانی بستگی دارد و با تراکم‌های بین 0 تا 7700 مورد در کیلومتر مربع عمدتاً در مناطق ساحلی وجود دارد. از سوی دیگر آلودگی میکروپلاستیک ها، ذرات کمتر از 5 میلی متر، در سطح اقیانوس ها، در ستون آب و در رسوبات، حتی در اعماق دریا پخش شده اند که غلظت در سطح آب از هزاران تا صد هزار ذره در کیلومتر مربع متغیر بوده است. ورود پسماندهای پلاستیکی به طور گسترده ای با عواملی مانند نزدیکی فعالیت های شهری، کاربری های خط ساحلی و سواحل، جهت و سرعت باد و جریان های اقیانوسی متفاوت هستند. این عوامل تجمع و انباشت پلاستیک ها در مناطق همگرایی اقیانوسی و در بستر دریا، به ویژه در خطوط ساحلی را امکان پذیر می کند. تغییرات و توزیع زمانی با شواهدی برای افزایش، کاهش یا بدون تغییر، بسته به مکان و شرایط محیطی دقیقا مشخص نیست. در این مقاله سعی بر آن است از نظر توزیع و کمیت، مدیریت کارآمد و اقدامات کاهشی و ترکیب پسماندهای دریایی ارائه گردد.

کلمات کلیدی : پسماندهای دریایی پلاستیک¬ها سواحل بستر دریا میکروپلاستیک¬ها