بررسی تاثیر کودزیستی بر رنگیزه‌های فتوسنتزی ماش در شرایط تنش خشکی در منطقه خداآفرین

احمد افکاری¹ بابک مجرد²

1) استادیار فیزیولوژی گیاهی، واحد کلیبر، دانشگاه آزاد اسلامی کلیبر، ایران
2) 1- دانشجوی کارشناسی ارشد زراعت، واحد کلیبر، دانشگاه آزاد اسلامی، کلیبر، ایران

کد IOI مقاله : XDHG-HCZDC
محل انتشار : دومین کنفرانس ملی مدیریت سبز پسماند(gmbtuma.ir/2nd)
چکیده :
    به منظور ارزیابی تأثیر کودهاي بیولوژیک و تنش خشکی بر خصوصیات فیزیولوژیکی و عملکرد ماش در منطقه خداآفرین، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل بر پایه طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار در سال زراعی 1401-1400 انجام شد. عامل اول شامل چهار سطح آبیاري (100 درصد ظرفیت زراعی (آبیاري مطلوب)، 80 درصد ظرفیت زراعی (تنش ملایم)، 60 درصد ظرفیت زراعی (تنش متوسط) و 40 درصد ظرفیت زراعی (تنش شدید) بود. عامل دوم شامل کودهای بیولوژیک در چهار سطح (عدم تلقیح (شاهد)، تلقیح با قارچ میکوریزا، تلقیح با ازوتوباکتر و مصرف توأم (ازوتوباکتر+ میکوریزا) بود. نتایج حاصل از تجزيه واريانس صفات مورد مطالعه نشان داد که اعمال تنش بر تمام صفات مورد ارزیابی در سطح احتمال یک درصد معنی دار بود. اثر مصرف کودهای بیولوژیک بر کارتنوئید و کلروفیل در سطح احتمال پنج درصد و سایر صفات در سطح احتمال یک درصد معنی‌دار بود. نتايج حاصل از تجزيه واريانس نشان داد كه برهمکنش تنش خشکی و کودهای بیولوژیک بر مقادیرکلروفیل آ، کلروفیل کل در سطح احتمال پنج درصد و بر سایر صفات اثر معنی‌داری نداشتند. بر اساس نتايج به‌دست آمده در اين پژوهش، مي‌توان بيان كرد که با اعمال تنش خشکی صفات فیزیولوژیکی مانند رنگیزه‌های فتوسنتزی کاهش یافت. اما استفاده از کودهای بیولوژیک به‌طور معنی‌داری صفات مذکور را افزایش داد. به طورکلی، نتایج این آزمایش نشان داد که مصرف کودهای بیولوژیک چه به‌صورت منفرد و یا مصرف توأم (ازوتوباکتر+ میکوریزا) در مقایسه با تیمار عدم مصرف (شاهد)، توانست کلیه صفات فیزیولوژیکی را هم در شرایط بدون تنش و هم در شرایط تنش شدید خشکی ارتقاء دهد.

کلمات کلیدی : تنش کم‌آبی رنگدانه‌ها کود بیولوژیک و ماش