پیشینۀ فرهنگی نقشمایۀ گردونۀ مهر و توسعۀ پایدار
پیشینۀ فرهنگی نقشمایۀ گردونۀ مهر و توسعۀ پایدار
آپه نا اسفندیاری1 غلامعلی حاتم2 ایرج داداشی3
1) استادیار پژوهشی و عضو هیات علمی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، پژوهشکدۀ هنرهای سنتی
2) استاد دانشگاه هنر تهران، دانشکده هنرهای کاربردی و دانشگاه آزاد واحد علوم و تحقیقات،
3) استادیار پایه 20 و عضو هیات علمی دانشگاه هنر تهران، دانشکده علوم نظری و مطالعات عالی هنر، معاون آموزشی و مدیر گروه پژوهش هنر
کد IOI مقاله
:
XDHH-GGZDZ
محل انتشار :
پنجمین کنفرانس بین المللی و ششمین کنفرانس ملی عمران، معماری، هنر و طراحی شهری(5iccacs.ir)
چکیده :
صنایع دستی [و هنرهای سنتی در سطح کلان و نقوش آنها در سطح خُردتر] به منزلۀ شاخصترین هنرهای کاربردی ایران و دارای صبغه تاریخی -فرهنگی از اهمیت ویژهای برخوردار است که میتوان این هنر- صنعت را زیرمجموعهای از صنایع فرهنگی و خلاق دانست شالوده این صنایع خلاق در هر کشور دانش سنتیای است که به واسطۀ انتقال کتبی، شفاهی و تصویری آداب و سنن فرهنگی از نسلی به نسل دیگر زنده نگاه داشته میشود و بقای آن به تفسیر مداوم، بازتفسیر، بحث و انطباق با فرمتهای جدید بستگی دارد و باید مدام بازآفرینی شود تا از بین نرود و از راههای متفاوتی در دسترس اعضای جامعه قرار میگیرد [در وادی هنر به صورت نقشآفرینی روی بناها و سایر دستساختهها است که باید کشف و تفسیر شود] از اهداف پژوهش حاضر، تبدیل دانش سنتی به خدمات خلاق فرهنگی، ارزشهای فرهنگی در راستای توسعه پایدار و وضعیتهای گوناگون پایداری فرهنگی است. پیشینۀ فرهنگی نقشمایه گردونه مهر در کلیه دستساختهها از گذشته تاکنون و تزئینات معماری اسلامی، یکی از عواملی است که اهداف مذکور را از نگاه توسعه پایدار از منظر فرهنگ بهبود میبخشد. دلایل نامیدهشدن این نقشمایه به مثابه محصول فرهنگی در توسعه پایدار: استمرار، انتقال و نقش ارتقادهندگی آن از دوران کهن به ادوار بعدی، تجلی باورهای مذهبی، کشف ظرفیتهای ناشناخته در تقویت و تداوم هویت فرهنگ ایرانی – اسلامی، چندبعدی بودن معانی محتوایی و صوری، قابلیت انعطافپذیری این نقش مایه و امتزاج آن با مفاهیم اسلامی، وسیلة ارتباط با گذشتگان و عامل انتقال سنت، آشتیدهندۀ دو فرهنگ در دو دوره متفاوت ماقبل اسلام و دوره اسلامی، فراروی از نقشمایه و ارتقا به نماد و رمز به دلایل معانی و محتوای غنی و گوناگون، تقويت تخيل و قواى ذهنى و تقویت آفرينندگى و سازندگى در فرد است. روش تحقیق: توصیفی- تحلیلی و ابزارگردآوری دادهها کتابخانهای است.
کلمات کلیدی : پایداری فرهنگی گردونۀ مهر توسعۀ پایدار