برنامه ریزی توسعه گردشگری روستایی مبتنی بر اکوتوریسم پایدار مورد پژوهی ناحیه کجور در استان مازندران

امین امینی کاشانی¹ مهران علی الحسابی²

1) دانشجوي کارشناسی ارشد برنامه‌ریزي منطقه‌اي دانشگاه علم و صنعت ایران-
2) دانشیار گروه شهرسازي دانشگاه علم و صنعت ایران-

کد IOI مقاله : XDZC-EKBED
محل انتشار : کنفرانس ملی معماری، عمران، شهرسازی و افق های هنر اسلامی در بیانیه گام دوم انقلاب (icacu.ir)
چکیده :
    وجود پتانسیل‌های تاریخی و فرهنگی و وجود مناطق بکر اکوتوریستی در نواحی روستایی، زمینه بسیار مطلوبی را در جهت توسعه گردشگری در این مناطق فراهم می‌کند. در ایران نیز با توجه به تنوع اقلیمی و وجود مناطق وسیع روستایی با جاذبه‌های بکر طبیعی و تاریخی-فرهنگی متعدد، گردشگری می‌تواند به عنوان یک عامل مهم در جهت توسعه و احیای این مناطق به کار گرفته شود. یکی از این مناطق که دارای پتانسیل‌های ویژه‌ای در زمینه گردشگری روستایی و اکوتوریسم می‌باشد، ناحیه کجور در استان مازندران است. با توجه به قدمت تاریخی و وجود مناطق روستایی بکر با قابلیت‌های اکوتوریستی در این ناحیه، پژوهش حاضر در نظر دارد با بررسی، مطالعه و شناخت زمینه‌های موجود اقتصادی، اجتماعی، زیست محیطی و کالبدی و همچنین وضعیت حال حاضر گردشگری در این ناحیه، برنامه‌ریزی مناسبی را به منظور توسعه گردشگری روستایی با تکیه بر اکوتوریسم پایدار تدوین و ارائه نماید. جامعه آماری این پژوهش شامل روستائیان ساکن در ناحیه، گردشگران داخل و خارج استان و مسئولین و متخصصان دستگاه‌ها و نهادهای مرتبط با گردشگری روستایی می‌باشند. روش گردآوری اطلاعات در این پژوهش به دو صورت کتابخانه‌ای و میدانی بوده که در روش کتابخانه‌ای با مراجعه به اسناد و مدارک موجود اطلاعات توصیفی و نظریه‌ای به دست آمد و در روش میدانی با استفاده از ابزار پرسشنامه و مصاحبه نظرات مردم محلی، گردشگران و مسئولین و متخصصان به صورت جداگانه و در غالب سه نوع پرسشنامه تهیه و در بین آنها توزیع گردید. در ادامه به منظور ساخت مدلی تحلیلی، فهرستی از نقاط قوت، ضعف، فرصت‌ها و تهدیدها مورد شناسایی قرار گرفت. سپس برا‌ي برطرف كردن يا كاهش نقاط ضعف و تهديدها و تقويت و بهبود نقاط قوت و فرصت‌ها، بر اساس فرایند برنامه‌ریزی راهبردی به منظور توسعه گردشگری روستایی ناحیه کجور، بیانیه چشم‌انداز تدوین گردیده و سپس با تعیین شش هدف استفاده از جذابیت‌ها و قابلیت‌های گردشگری منطقه، توسعه روستایی بر پایه گردشگری، حفظ میراث طبیعی و تاریخی- فرهنگی منطقه، توسعه امکانات و زیرساختهای مرتبط با گردشگری، تقویت الگوهای اجتماعی و فرهنگی و استفاده از مشارکت ذینفعان، راهبردها و سیاست‌های مناسب در راستای رسیدن به اهداف مذکور، تدوین گردید. در ادامه نیز برنامه‌های اقدام متناسب با سیاست‌های تعیین شده به منظور توسعه گردشگری روستایی ناحیه کجور با تکیه بر اکوتوریسم پایدار پیشنهاد گردیده است.

کلمات کلیدی : گردشگری روستایی اکوتوریسم پایدار ناحیه کجور